AML/CTF va sanksiyalar bo‘yicha muvofiqlik siyosati
Last updated: 25-oktabr, 2026TUSHUNCHALAR
AML / Muvofiqlik departamenti - Tashkilot ichida AML dasturini joriy etish va amalga oshirish bo‘yicha asosiy mas’uliyatga ega bo‘linma.
Ishbilarmonlik munosabati - Mijoz va Tashkilot o‘rtasidagi, aloqa o‘rnatilgan paytda muayyan muddat davom etishi kutiladigan ishbilarmonlik yoki tijorat munosabati (masalan, Mijoz va Tashkilot o‘rtasida shartnoma tuzish, qimor/stavka va pul operatsiyalari hamda tranzaksiyalarini uzluksiz amalga oshirish).
Yaqin sherik - Siyosiy ta’sirga ega shaxs bilan birga bir yuridik shaxs yoki yuridik shaxs maqomiga ega bo‘lmagan tuzilma a’zosi bo‘lgan yoki boshqa ishbilarmonlik munosabatini saqlaydigan jismoniy shaxs.
Yaqin oila a’zosi - Turmush o‘rtog‘i, sherikligi ro‘yxatdan o‘tkazilgan shaxs (ya’ni birga yashovchi), ota-onalar, aka-uka, opa-singillar, farzandlar, farzandlarning turmush o‘rtoqlari va birga yashovchilari.
Mijozga nisbatan tegishli tekshiruv (CDD) - Mijozni identifikatsiya qilish va uning shaxsini ishonchli va mustaqil manbadan olingan hujjatlar, ma’lumotlar yoki axborot asosida tekshirish; Ishbilarmonlik munosabatining maqsadi va ko‘zlangan xususiyati haqidagi ma’lumotlarni baholash va zarur hollarda olish; amalga oshirilayotgan tranzaksiyalar Tashkilotning Mijoz haqidagi bilimlariga mos kelishini ta’minlash uchun ushbu munosabat davomida amalga oshirilgan tranzaksiyalarni o‘rganishni o‘z ichiga olgan holda Ishbilarmonlik munosabatini doimiy monitoring qilish.
Mijoz/Klient/O‘yinchi - Tashkilot tomonidan taqdim etiladigan onlayn qimor va stavka xizmatlaridan foydalanadigan shaxs.
FATF – Moliyaviy chora-tadbirlar ishchi guruhi (Financial Action Task Force).
FIU – Moliyaviy razvedka bo‘linmasi.
Yuqori xavfli uchinchi mamlakatlar - AML/CFT rejimida strategik kamchiliklar aniqlangan va Ittifoq moliya tizimi uchun jiddiy tahdid soladigan mamlakatlar ((YeI) 2015/849 Direktivasining 9-moddasi).
Identifikatsiya - Mijozga nisbatan tegishli tekshiruvning bir qismi bo‘lib, shaxsning shaxsini u bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan shaxsiy noyob ma’lumotlar asosida aniqlash imkonini beradi.
Qonun – Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish to‘g‘risidagi qonun.
Jinoiy daromadlarni legallashtirish (ML) - jinoiy daromadlarni legallashtirish jinoyatini tashkil etuvchi va Anjuanning Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish to‘g‘risidagi qonunida belgilangan har qanday harakat. Jinoiy harakatlar giyohvand moddalar savdosi, terroristik faoliyat yoki boshqa har qanday jinoyatdan noqonuniy olingan mablag‘larning o‘ziga xosligini o‘zgartirishga, bu pul qonuniy yoki legal manbalardan kelib chiqqan degan taassurot qoldirishga qaratilgan barcha jarayonlarni qamrab oladi. Jinoiy daromadlarni legallashtirish – masalan, firibgarlik, korrupsiya, uyushgan jinoyatchilik yoki terrorizm kabi noqonuniy faoliyatdan olingan mablag‘larning xususiyati yoki kelib chiqishini yashirish yoki niqoblashga qaratilgan har qanday tranzaksiyada ishtirok etish.
Tashkilot – 3-102-944179 SOCIEDAD DE RESPONSABILIDAD LIMITADA (DBA: Trinidad Tech Limitada), Kosta-Rika qonunlariga muvofiq tashkil etilgan, yuridik manzili Provincia 06 Puntarenas, Canton 11 Garabito, Jaco, Costado Este De La Municipalidad Garabito, Bufete Sanchez Chavarria, 61101, Costa Rica, ro‘yxatdan o‘tish raqami: 3-102-944179 bo‘lgan kompaniya, Kosta-Rika qonunlariga muvofiq tashkil etilgan va Komor orollari Ittifoqining Anjuan avtonom oroli Hukumati tomonidan ruxsat berilgan onlayn qimor muassasasi (litsenziya raqami: ALSI-202603016-FI1) va shu sababli Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish to‘g‘risidagi qonunga bo‘ysunadigan muassasa ta’rifiga kiradi. Ushbu Siyosatlarda qo‘llaniladigan «Kompaniya / Tashkilot» atamasi Tashkilotning boshqaruv organlari va ularning a’zolarini, shuningdek Tashkilot xodimlarini ham anglatadi.
Siyosat – AML/CFT va sanksiyalar bo‘yicha muvofiqlik siyosati.
Siyosiy ta’sirga ega shaxs (PEP) - Muhim davlat lavozimlari topshirilgan yoki topshirilgan bo‘lgan jismoniy shaxslar, shuningdek bunday shaxslarning Yaqin oila a’zolari yoki Yaqin sheriklari.
Muhim davlat lavozimlari:
1. Davlat rahbari, hukumat rahbari, vazir, vazir o‘rinbosari yoki vazir muovini, davlat kotibi, parlament, hukumat yoki vazirlik kansleri;
2. Parlament a’zosi;
3. Oliy sud, Konstitutsiyaviy sud yoki qarorlari ustidan shikoyat qilinmaydigan boshqa har qanday oliy sud organi a’zosi;
4. Munitsipalitet meri, munitsipal ma’muriyat rahbari;
5. Oliy davlat audit yoki nazorat muassasasi boshqaruv organining a’zosi, yoki markaziy bank boshqaruvi raisi, rais o‘rinbosari yoki a’zosi;
6. Xorijiy davlatlar elchilari, muvaqqat ishlar vakili, Anjuan qurolli kuchlari rahbari, qurolli kuchlar va bo‘linmalar qo‘mondoni, bosh shtab boshlig‘i yoki xorijiy qurolli kuchlarning yuqori martabali ofitseri;
7. Aksiyalari yoki aksiyalarining bir qismi bunday kompaniyalar aksiyadorlari umumiy yig‘ilishidagi umumiy ovozlarning 1/2 qismidan ko‘prog‘ini tashkil etadigan va davlatga tegishli bo‘lgan davlat korxonasi, aksiyadorlik jamiyati yoki mas’uliyati cheklangan jamiyatning boshqaruv yoki kuzatuv organi a’zosi;
8. Aksiyalari yoki aksiyalarining bir qismi bunday kompaniyalar aksiyadorlari umumiy yig‘ilishidagi umumiy ovozlarning 1/2 qismidan ko‘prog‘ini tashkil etadigan, davlatga tegishli bo‘lgan va yirik korxona hisoblanadigan munitsipal korxona, aksiyadorlik jamiyati yoki mas’uliyati cheklangan jamiyatning boshqaruv yoki kuzatuv organi a’zosi
9. Xalqaro hukumatlararo tashkilotning direktori, direktor o‘rinbosari yoki boshqaruv yoxud kuzatuv organi a’zosi;
10. Siyosiy partiya yetakchisi, yetakchi o‘rinbosari yoki boshqaruv organi a’zosi. Mablag‘lar manbai – ishbilarmonlik munosabati yoki bir martalik tranzaksiyada ishtirok etadigan mablag‘larning kelib chiqishini anglatadi. U ishbilarmonlik munosabatida foydalaniladigan mablag‘larni yuzaga keltirgan faoliyatni, masalan, mijozning ish haqini, shuningdek mijoz mablag‘lari o‘tkazilgan vositalarni o‘z ichiga oladi.
Boylik manbai – mijoz uzoq vaqt davomida orttirgan va uning butun boyligini (umumiy mablag‘larini) tashkil etadigan mablag‘larga taalluqli. Boylik manbaini aniqlashda asosiy e’tibor mijozning boylikni qanday orttirganini ko‘rsatuvchi faoliyati haqida ma’lumot olishga qaratiladi.
Terrorizmni moliyalashtirish (TF) - mablag‘larni terroristik harakatlar yoki tashkilotlarni qo‘llab-quvvatlash uchun ishlatilishi mumkin degan niyatda so‘rash, yig‘ish yoki taqdim etish. Mablag‘lar ham qonuniy, ham noqonuniy manbalardan kelib chiqishi mumkin. Aniqrog‘i, Terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurash to‘g‘risidagi xalqaro konvensiyaga ko‘ra, shaxs «har qanday vosita bilan, bevosita yoki bilvosita, noqonuniy va qasddan, mablag‘larni to‘liq yoki qisman» jinoyat sodir etish uchun «ishlatilishi niyatida yoki ishlatilishini bila turib taqdim etsa yoki yig‘sa» terrorizmni moliyalashtirish jinoyatini sodir etadi.
1. SIYOSATNING QO‘LLANILISH DOIRASI
1.1 Eng yuqori standartlarni saqlash va barcha tegishli qoidalarga rioya qilish majburiyatining bir qismi sifatida Tashkilotning siyosati jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning har qanday holatlarini taqiqlash va ularning oldini olishdan iborat.
Tashkilot 3-102-944179 SOCIEDAD DE RESPONSABILIDAD LIMITADA (DBA: Trinidad Tech Limitada) bo‘lganligi sababli – Kosta-Rika qonunlariga muvofiq tashkil etilgan, yuridik manzili Provincia 06 Puntarenas, Canton 11 Garabito, Jaco, Costado Este De La Municipalidad Garabito, Bufete Sanchez Chavarria, 61101, Costa Rica, ro‘yxatdan o‘tish raqami: 3-102-944179 bo‘lgan kompaniya, Kosta-Rika qonunlariga muvofiq tashkil etilgan va Komor orollari Ittifoqining Anjuan avtonom oroli Hukumati tomonidan ruxsat berilgan onlayn qimor muassasasi (litsenziya raqami: ALSI-202603016-FI1) –, jinoiy daromadlarni legallashtirish noqonuniy faoliyatdan olingan mablag‘larning xususiyati yoki kelib chiqishini yashirish yoki niqoblashga qaratilgan har qanday tranzaksiyada ishtirok etishdir. Jinoiy daromadlarni legallashtirish nafaqat giyohvand moddalar savdosidan olingan daromadlarni, balki firibgarlik, korrupsiya, uyushgan jinoyatchilik, terrorizm va boshqa ko‘plab jinoyatlarni o‘z ichiga olgan boshqa noqonuniy faoliyatga oid mablag‘larni ham qamrab oladi. Odatda jinoiy daromadlarni legallashtirish uch bosqichdan iborat:
Joylashtirish: noqonuniy / jinoiy faoliyatdan olingan naqd pulni moliyaviy yoki nomoliyaviy muassasalarga kiritish.
Qatlamlash: murakkab moliyaviy tranzaksiyalar qatlamlaridan foydalanish orqali jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni ularning manbaidan ajratish. Bu qatlamlar audit izini qiyinlashtirish, mablag‘lar kelib chiqishini yashirish va anonimlikni ta’minlash uchun mo‘ljallangan.
Integratsiya: legallashtirilgan daromadlarni qonuniy mablag‘lar sifatida moliya tizimiga qayta kiradigan tarzda iqtisodiyotga qaytarish.
1.2 Terrorizmni moliyalashtirish terroristik tashkilotlarning o‘z faoliyatini moliyalashtirish uchun foydalanadigan vositalar va usullarini o‘z ichiga oladi. Bu pul qonuniy manbalardan, masalan, korxonalar va xayriya tashkilotlarining foydasidan kelib chiqishi mumkin. Biroq terroristik guruhlar moliyalashtirishni qurol, giyohvand moddalar yoki odam savdosi, yoki to‘lov evaziga odam o‘g‘irlash kabi noqonuniy faoliyatdan ham olishi mumkin.
Ushbu Siyosat 3-102-944179 SOCIEDAD DE RESPONSABILIDAD LIMITADA (DBA: Trinidad Tech Limitada) (Tashkilot)ning jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha mas’ul xodimi tomonidan Tashkilot Direktorlar kengashining jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning oldini olishga oid belgilagan umumiy tamoyillari asosida ishlab chiqiladi va vaqti-vaqti bilan yangilanadi.
Siyosat Tashkilotning barcha xodimlariga nisbatan qo‘llaniladi va xodimlarning asosiy rollari va mas’uliyatlarini belgilash, shuningdek quyidagi qonunchilikka rioya etilishini ta’minlashga qaratilgan:
- Moliya tizimidan jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirish maqsadida foydalanishning oldini olish to‘g‘risidagi 2005/60/EC-sonli Yevropa direktivasi va 2018/843-sonli Yevropa direktivasi, milliy qonunchilikka kiritilgan shaklda (L188(I)/2007-2018
- Anjuanning 2005-yilgi 008-sonli Jinoiy daromadlarni legallashtirishning (oldini olish) to‘g‘risidagi akti.
Siyosatning amaldagi nusxasiga kiritiladigan barcha tuzatishlar va/yoki o‘zgartirishlar Kompaniya Direktorlar kengashi tomonidan tasdiqlanishi kerak.
1.3 Hujjatning mas’uliyatlari va oluvchilari:
Jarayon egasi: AML bo‘yicha mas’ul xodim
Mas’uliyatlar: Ushbu hujjat lavozim majburiyatlari ishbilarmonlik munosabatlarini o‘rnatish va ko‘rib chiqish bilan bog‘liq bo‘lgan Tashkilotning barcha xodimlari uchun majburiydir. Tartib buzilgan hollarda buzilishni aniqlagan shaxs darhol o‘z tarkibiy bo‘linmasi rahbariga xabar beradi. Tashkilotda amalga oshiriladigan jarayonlar va tartibda belgilanganlar o‘rtasida farqlar aniqlansa, bu haqda Jarayon egasiga xabar berilishi kerak. Hujjat oluvchilari:
- Mijozlarni qo‘llab-quvvatlash departamenti
- Firibgarlikning oldini olish departamenti
- To‘lovlar departamenti
- AML departamenti
2. DIREKTORLAR KENGASHI
2.1 Direktorlar kengashi Tashkilotning Qonun bo‘yicha majburiyatlariga rioya qilishini ta’minlash uchun javobgardir. Kengash Qonun bo‘yicha majburiyatlarga rioya qilish uchun joriy etilgan siyosatlar, choralar va tartiblarning samaradorligini baholaydi va vaqti-vaqti bilan qayta ko‘rib chiqadi hamda har qanday kamchiliklarni bartaraf etish uchun tegishli choralarni ko‘radi.
2.2 Direktorlar kengashining jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning oldini olishga oid asosiy vazifalari va mas’uliyatlari asosan quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
- Tashkilotning jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning oldini olishga oid umumiy siyosat tamoyillarini belgilash, qayd etish va tasdiqlash hamda bu haqda Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha mas’ul xodimni xabardor qilish
- Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha mas’ul xodimni tayinlash va uning asosiy vazifalari va mas’uliyatlarini, zarur bo‘lganda esa muvofiqlik bo‘yicha yordamchi mas’ul xodimlarni belgilash
- AML siyosati va tartiblarini tasdiqlash
- AML siyosatini Tashkilotning barcha xodimlariga yetkazish
- Qonun va AML direktivasi talablarining qo‘llanilishini hamda Tashkilot jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning oldini olish uchun tegishli, samarali va yetarli tizimlar va nazorat vositalarini saqlashini ta’minlash
- Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha mas’ul xodimning o‘z vazifalari va mas’uliyatlarini bajarish uchun zarur bo‘lgan barcha hujjatlar va ma’lumotlarga to‘liq kirish imkoniyatini ta’minlash
- Tashkilotning barcha xodimlari Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha mas’ul xodimni bilishini va AML qonunlari va Direktiva talablariga muvofiq unga barcha shubhali tranzaksiyalar haqida xabar berishini ta’minlash; shubhali tranzaksiyalar haqida Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha mas’ul xodimga aniq va tezkor xabar berish zanjirini o‘rnatish
- Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha mas’ul xodim o‘z vazifalari va mas’uliyatlarini samarali bajarish uchun yetarli resurslar, xodimlar va texnologiyalarga ega bo‘lishini ta’minlash
- Yillik hisobotni baholash va tasdiqlash
- Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha mas’ul xodim tomonidan Kengashga taqdim etilgan hisobotni ko‘rib chiqish
Jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning oldini olish uchun umumiy mas’uliyat Direktorlar kengashi zimmasida bo‘lganligi sababli, u shuningdek Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha mas’ul xodim tayyorlagan Yillik hisobotni baholash va tasdiqlash hamda Hisobotda aniqlangan zaif tomonlar va/yoki kamchiliklarni bartaraf etish uchun vaziyatga qarab maqbul deb topilgan har qanday zarur choralarni ko‘rish uchun javobgardir.
3. ICHKI AUDIT
3.1 Tashkilot amaldagi amaliyotlarni doimiy ravishda tekshirish va takomillashtirish bo‘yicha takliflar bo‘lgan taqdirda Tashkilotni xabardor qilish uchun Ichki auditorni tayinlagan. Audit kamida yiliga bir marta o‘tkaziladi.
Barcha xulosalar aniqlangan zaif tomonlar va/yoki kamchiliklarni bartaraf etishni ta’minlash uchun ko‘rilishi kerak bo‘lgan zarur choralar to‘g‘risida qaror qabul qiladigan Direktorlar kengashiga taqdim etiladi.
4. AML BO‘YICHA MAS’UL XODIMNING ROLI VA MAS’ULIYATLARI
4.1 AML bo‘yicha mas’ul xodim o‘z vazifalari va mas’uliyatlarini bajarish uchun zarur vakolatlar, resurslar va tajribaga ega hamda barcha tegishli ma’lumotlarga kirish imkoniyatiga ega. Tashkilot xodimlari AML funksiyasini bajaradigan shaxs va u bilan bog‘lanish usullari haqida xabardor qilinadi.
Hozirda AML bo‘yicha mas’ul xodim roli 1 nafar xodimga topshirilgan: Oleksandr Mutalov
AML departamenti tuzilmasida har qanday o‘zgarish bo‘lgan taqdirda bu haqda Computer Gaming Licensing Board’ga tegishli tartibda xabar beriladi.
4.2 AML bo‘yicha mas’ul xodimning mas’uliyatlari:
- Tashkilotning jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning oldini olish bo‘yicha tartiblari va nazorat vositalarini ishlab chiqish
- Mijozlarni qabul qilish siyosatini ishlab chiqish, takomillashtirish va uni Direktorlar kengashi tasdig‘iga taqdim etish
- Tashkilotning umumiy siyosat tamoyillarining to‘g‘ri va samarali amalga oshirilishini kuzatish va baholash hamda jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning oldini olish bilan bog‘liq xavflarni boshqarish
- KYC va EDD tartiblariga rioya etilishini ta’minlash
- Sanksiyalar bo‘yicha muvofiqlik tartiblariga rioya etilishini ta’minlash
- Tashkilot ichida jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi dasturni amalga oshirish jarayonida yuzaga keladigan masalalar bo‘yicha xodimlarga maslahat berish
- Tashkilot xodimlariga AML/CTF va sanksiyalar bo‘yicha muvofiqlik bo‘yicha zarur materiallar va treninglarni taqdim etish
- Gubernator tomonidan chiqarilgan qonunlar, qoidalar va direktivalarga rioya qilinmaslikning har qanday holati haqida Direktorlar kengashini darhol xabardor qilish
- Direktorlar kengashiga AML siyosatiga har qanday zarur tuzatishlarni tavsiya qilish
- Barcha xodimlardan mijozlarning shubhali tranzaksiyalari va faoliyati haqidagi ma’lumotlarni qabul qilish va baholash; zarur deb topilsa, bunday tranzaksiyalar va faoliyat haqida Gubernatorga xabar berish
- Xavfga asoslangan yondashuvga muvofiq mijozlarni toifalarga ajratish ro‘yxatlarining tayyorlanishi, yuritilishi va yangilanishini ta’minlash.
- AML siyosatlariga rioya etilishini ta’minlash uchun mavjud mijozlar va tranzaksiyalarni tekshirish
- Mavjud va yangi mijozlar, yangi moliyaviy vositalar va xizmatlardan kelib chiqadigan xavflarni kamida yiliga bir marta aniqlash, qayd etish va baholash hamda Tashkilotning tizimlari va tartiblariga zarur o‘zgartirishlar kiritish.
- Computer Gaming Licensing Board’ga oylik oldini olish bayonotini o‘z vaqtida tayyorlash va taqdim etish
- Kamida yiliga bir marta yuqori rahbariyatga muvofiqlik masalalari bo‘yicha, xususan aniqlangan kamchiliklar yuzasidan tegishli tuzatuvchi choralar ko‘rilganligini ko‘rsatgan holda hisobot berish; Yillik AML hisobotini tayyorlash va uni Direktorlar kengashiga taqdim etish
5. YILLIK AML HISOBOTI
5.1 AML bo‘yicha mas’ul xodim tayyorlagan Yillik hisobot Tashkilotning Qonun va Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi direktivada belgilangan majburiyatlarga muvofiqlik darajasini baholashning muhim vositasidir.
5.2 Yillik hisobot har bir kalendar yili tugaganidan keyin ikki oy ichida (kechi bilan fevral oxirigacha) tayyorlanadi va Direktorlar kengashi tasdig‘iga, so‘ralgan taqdirda esa Yillik hisobot muhokama qilingan va tasdiqlangan yig‘ilish bayonnomasi bilan birga Gubernatorga taqdim etiladi. Ushbu bayonnomada Yillik hisobotda aniqlangan zaif tomonlar va/yoki kamchiliklarni tuzatish uchun qaror qilingan choralar va ushbu choralarni amalga oshirish muddati ko‘rsatilishi kerak.
5.3 Yillik hisobot hisobot yiliga oid jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning oldini olish masalalarini qamrab olishi va kamida quyidagilarni o‘z ichiga olishi kerak:
- Hisobot yili davomida sodir bo‘lgan Qonun va AML direktivasiga kiritilgan har qanday tuzatishlar va/yoki yangi qoidalarga rioya qilish uchun ko‘rilgan choralar va/yoki joriy etilgan tartiblar haqida ma’lumot
- AML muvofiqligi bo‘yicha mas’ul xodim o‘tkazgan tekshiruvlar va ko‘rib chiqishlar haqida ma’lumot, Tashkilotning jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning oldini olish uchun qo‘llaydigan siyosati, amaliyotlari, choralari, tartiblari va nazorat vositalarida aniqlangan muhim kamchiliklar va zaif tomonlarni ko‘rsatgan holda. Shu munosabat bilan hisobotda kamchiliklar va zaif tomonlarning jiddiyligi, xavf oqibatlari hamda vaziyatni tuzatish uchun ko‘rilgan choralar va/yoki berilgan tavsiyalar bayon etiladi
- Tashkilot xodimlari tomonidan AML muvofiqligi bo‘yicha mas’ul xodimga taqdim etilgan ichki shubha xabarlarining soni va ular bo‘yicha mumkin bo‘lgan izohlar/kuzatuvlar.
- AML muvofiqligi bo‘yicha mas’ul xodim tomonidan Gubernatorga taqdim etilgan xabarlar soni, shubhaning asosiy sabablari haqida ma’lumot/tafsilotlar va har qanday alohida tendensiyalarni ta’kidlagan holda
- Jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning oldini olish masalalari bo‘yicha xodimlar bilan muloqotga oid ma’lumot, tafsilotlar yoki kuzatuvlar
- Tashkilotning yuqori xavfli mijozlarga nisbatan qo‘llaydigan siyosati, choralari, amaliyotlari, tartiblari va nazorat vositalari, shuningdek ishbilarmonlik munosabati o‘rnatilgan yuqori xavfli mijozlarning soni va kelib chiqqan mamlakati haqida ma’lumot.
- Tashkilotning mijoz hisoblari va tranzaksiyalarini doimiy monitoring qilish uchun qo‘llaydigan tartiblari haqida ma’lumot
- AML muvofiqligi bo‘yicha mas’ul xodim qatnashgan o‘quv kurslari/seminarlar va olingan boshqa har qanday o‘quv materiallari haqida ma’lumot
- Yil davomida xodimlarga taqdim etilgan treninglar/ta’lim va har qanday o‘quv materiallari haqida ma’lumot: tashkil etilgan kurslar/seminarlar soni, ularning davomiyligi, qatnashgan xodimlar soni va lavozimi, instruktorlarning ismlari va malakasi, shuningdek kurslar/seminarlar ichki tarzda yoki tashqi tashkilot yoki maslahatchilar tomonidan ishlab chiqilganligi ko‘rsatilgan holda; xodimlar treningining yetarliligi va samaradorligini baholash natijalari
- Keyingi yil uchun tavsiya etilgan trening dasturi haqida ma’lumot.
- Muvofiqlik bo‘yicha mas’ul xodim departamentining tuzilmasi va kadrlar tarkibi haqida ma’lumot, shuningdek jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi choralar va tartiblarni kuchaytirish uchun talab qilinishi mumkin bo‘lgan qo‘shimcha xodimlar va texnik resurslar bo‘yicha tavsiyalar va ularni amalga oshirish muddati.
6. MAJBURIY XAVF TARTIBLARI VA XAVFGA ASOSLANGAN YONDASHUV
6.1 Umumiy qoidalar
Kompaniyaning xavfga asoslangan yondashuvi tamoyili shundan iboratki, resurslar mavjud ML/FT xavflari darajasiga mutanosib ravishda yo‘naltirilishi kerak, shunda eng yuqori xavf tug‘diradigan mijozlar eng ko‘p e’tibor oladi, bu esa tartibga solish talablarini qondirgan holda ML/FT’ga samarali qarshi kurashishni ta’minlaydi. Xavfga asoslangan yondashuvni qo‘llash ML/FT’ning oldini olish yoki kamaytirish choralari aniqlangan xavflarga mutanosib bo‘lishini va resurslarning eng samarali tarzda taqsimlanishini ta’minlashi kerak. Siyosat Kompaniyaning amalga oshirilishi kerak bo‘lgan xavfga asoslangan yondashuvi doirasini belgilaydi.
6.2 Tartibga solish talablari va xavflar doimo o‘zgarib turganligi sababli, AML bo‘yicha mas’ul xodim qabul qilingan xavfga asoslangan yondashuv choralari va tartiblarining samaradorligini doimiy ravishda kuzatib boradi va baholaydi. AML bo‘yicha mas’ul xodim shuningdek qabul qilingan xavfga asoslangan yondashuv doirasiga muvofiq barcha boshqa siyosatlar, tartiblar va nazorat vositalarini ishlab chiqish va amalga oshirish uchun javobgardir. Kengash AML bo‘yicha mas’ul xodim tomonidan qabul qilingan xavfga asoslangan yondashuvning tegishli tarzda amalga oshirilishini kamida yiliga bir marta ko‘rib chiqish uchun javobgardir.
Quyidagilarga oid hisobga olinishi kerak bo‘lgan xavf omillari:
- Mijoz toifasi
- Yurisdiksiya
- Mahsulot/xizmat turi
- Tranzaksiyalar
- Tarqatish kanallari
6.3 QABUL QILINGAN XAVFGA ASOSLANGAN YONDASHUV
Tashkilot amal qiladigan va Siyosatda tavsiflangan xavfga asoslangan yondashuv quyidagilarga muvofiq qurilgan:
- ML/TF tahdidi Mijozlar, mamlakatlar va moliyaviy tranzaksiyalarga qarab farq qilishini tan olish;
- Tashkilotga o‘z Mijozlarini ularning muayyan profili va moliyaviy tranzaksiyalari xavfiga mos ravishda farqlash imkonini berish;
- Tashkilotga o‘zining o‘ziga xos sharoitlari va xususiyatlariga muvofiq siyosatlar, tartiblar va nazorat vositalarini ishlab chiqishda o‘z yondashuvini qo‘llash imkonini berish;
- tejamkorroq tizim yaratishga yordam berish;
- onlayn o‘yin va stavka tranzaksiyalari orqali ML/TF sodir bo‘lish ehtimoliga muvofiq Tashkilot sa’y-harakatlari va harakatlarini ustuvorlashtirishni rag‘batlantirish.
Tashkilot qabul qilgan xavfga asoslangan yondashuv Tashkilot duch keladigan ML/TF xavflarini aniqlash va boshqarishning eng tejamkor va maqbul usulini baholashda maxsus choralar, ko‘rsatkichlar va tartiblarni o‘z ichiga oladi. Bunday choralarga quyidagilar kiradi:
- Mijozlarning profil xususiyatlari, depozitlarning summalari va xususiyatlaridan kelib chiqadigan ML/TF xavflarini aniqlash va baholash;
- baholangan xavflarni tegishli va samarali choralar, tartiblar va nazorat vositalarini qo‘llash orqali boshqarish va kamaytirish;
- siyosatlar, tartiblar va nazorat vositalarining samarali ishlashini doimiy kuzatish va takomillashtirish;
- turli ko‘rsatkichlarga muvofiq va ularning natijasida tegishli choralarni, shuningdek tartiblarning xususiyati va hajmini qo‘llash. Bunday ko‘rsatkichlarga quyidagilar kiradi:
6.4 ANIQLANGAN XAVFLAR
Tashkilot qabul qilgan xavfga asoslangan yondashuv boshqarilishi kerak bo‘lgan xavflarni aniqlash, qayd etish va baholashni o‘z ichiga oladi. Tashkilot ko‘rsatadigan onlayn o‘yin va stavka xizmatlari asosan oddiy tarzda – nisbatan kam sonli Mijozlarga yoki o‘xshash xususiyatlarga ega Mijozlarga – ko‘rsatilganligi sababli, Tashkilot «me’yor»dan tashqariga chiqadigan Mijozlarga e’tibor qaratish imkonini beradigan tartiblarni qo‘llaydi. Quyida Tashkilot ML/TF bilan bog‘liq duch keladigan xavf manbalari va Tashkilot xavfga asoslangan yondashuvni qabul qilishda va Mijozlarning ML/TF xavf toifalarini shakllantirishda hisobga oladigan tegishli xavf toifalari keltirilgan:
Mijozning xususiyati:
- PEP’lar
- Katta miqdordagi pul mablag‘larini o‘z ichiga olgan tranzaksiyalarni amalga oshiradigan Mijozlar
- Yuqori xavfli mamlakatlardan yoki korrupsiya, uyushgan jinoyatchilik yoki giyohvand moddalar savdosi yuqori darajasi bilan mashhur mamlakatlardan bo‘lgan Mijozlar
- Tegishli ma’lumotlarni taqdim etishni istamaydigan Mijozlar
- IP manzillarini yashirish uchun VPN yoki Proxy serverlardan foydalanadigan Mijozlar
- Tashkilot veb-saytiga kirish uchun turli qurilmalardan foydalanadigan Mijozlar
Tashkilot xizmatlari:
- depozitlar va yechib olishlar uchun mablag‘larning summasi, kelib chiqishi va borish joyi
- depozit va yechib olish usuli
- onlayn o‘yin va stavka sanoatining xususiyati
6.5 QABUL QILINGAN XAVFGA ASOSLANGAN YONDASHUV
Qabul qilingan yondashuv yuqoridagi xavf manbalariga asoslangan xavfni baholash Mijoz bilan Ishbilarmonlik munosabati boshlanishida doimo o‘tkazilishi kerak deb hisoblaydi. Biroq to‘liq xavf profili faqat Mijoz hisob orqali tranzaksiyalarni amalga oshirishni boshlagan va CDD tartibini yakunlaganidan keyingina aniq bo‘lishi mumkin.
Yuqoridagilarni, shuningdek Kompaniya onlayn o‘yin va stavka imkoniyatlarini taklif qilishini va Mijozlarining katta qismi shaxsan ishtirok etmasdan murojaat qilishini hisobga olgan holda, CDD o‘tkazilgandan so‘ng Kompaniya Mijoz turi va xavf profilini (Yuqori xavf, O‘rta xavf, Past xavf) quyidagi turli xavf o‘zgaruvchilari va ko‘rsatkichlariga muvofiq belgilaydi:
Mijozga oid ko‘rsatkichlar
Yuqori ML/TF xavfi: PEP’lar - Tanlab sanksiyalar qo‘llanilgan mamlakatlardan bo‘lgan, vaqti-vaqti bilan o‘zgartiriladigan FATF ro‘yxatiga ko‘ra ishonchsiz yurisdiksiyada yashovchi yoki undan kelib chiqqan Mijozlar; yuqori depozitlar; Kompaniyaning o‘zi shunday deb tasniflagan boshqa har qanday Mijoz; yoki har qanday tekshirilmagan mijoz. Yuqorida ko‘rsatilgan ko‘rsatkichlardan birortasi hisobni avtomatik ravishda Yuqori xavf sifatida tasniflaydi
O‘rta ML/TF xavfi - Quyidagi barcha ko‘rsatkichlarga ega bo‘lgan Mijoz: tekshirilgan mijoz; Yuqori xavf toifalaridan hech biriga kirmaydigan Mijoz; Kompaniyaning o‘zi shunday deb tasniflagan boshqa har qanday Mijoz
Past ML/TF xavfi - Quyidagi barcha ko‘rsatkichlarga ega bo‘lgan Mijoz: YeIH yurisdiksiyasi rezidenti va undan kelib chiqqan; juda past depozitlar; Mijoz mablag‘larining kelib chiqish va/yoki borish mamlakati ikkalasi ham YeIH yurisdiksiyasi; faqat debet/kredit karta yoki bank o‘tkazmasidan foydalanadigan mijoz; shaxsan identifikatsiya qilingan mijozlar; yoki «O‘rta xavf» yoki «Yuqori xavf» toifalariga kirmaydigan har qanday Mijoz
Qabul qilingan metodologiya AML bo‘yicha mas’ul xodimdan Past ML/TF holatlarida asosiy CDD, O‘rta xavf holatlarida asosiy CDD va yaqin monitoring, Yuqori xavf holatlarida esa EDD va yaqin monitoring (xavf darajasini oshirgan aniq ko‘rsatkich bo‘yicha) o‘tkazishni talab qiladi. Barcha Mijoz hisoblarini monitoring qilish va tranzaksiyalarni tekshirish jadalligi xavf darajasiga asoslanadi va kamida barcha yuqori xavfli Mijozlarni aniqlash imkoniyatini ta’minlashi kerak.
6.6 DINAMIK XAVFNI BOSHQARISH VA MONITORING
Xavfni baholash va boshqarish cheklangan muddatli alohida hodisa emas, balki dinamik asosda amalga oshiriladigan uzluksiz jarayondir. Mijozlarning faoliyati o‘zgaradi, jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish uchun foydalaniladigan tranzaksiyalar ham xuddi shunday o‘zgaradi.
Shu munosabat bilan AML bo‘yicha mas’ul xodimning vazifasi mavjud Mijozlar, yangi Mijozlar xususiyatlarini, shuningdek bunday xavflarni kamaytirishga mo‘ljallangan choralar, tartiblar va nazorat vositalarini muntazam ravishda ko‘rib chiqishdir. Ushbu ko‘rib chiqishlar tegishli tarzda hujjatlashtiriladi va Jinoiy daromadlarni legallashtirish bo‘yicha yillik hisobotning bir qismini tashkil etadi.
Xavfga asoslangan yondashuv bo‘yicha tegishli choralar va tartiblarni ishlab chiqish va amalga oshirish, shuningdek CDD’ni amalga oshirish uchun AML bo‘yicha mas’ul xodim va Mijozlarni qo‘llab-quvvatlash departamenti ma’lumotlar, axborot va hisobotlarga, masalan, Moliyaviy chora-tadbirlar ishchi guruhi (bundan buyon «FATF») tavsiyalarini yetarli darajada qo‘llamaydigan mamlakatlardan kelib chiqqan yoki u yerda yashovchi Mijozlar haqidagi ma’lumotlarga, shuningdek quyidagi tegishli xalqaro ro‘yxatlarda e’lon qilinadigan mamlakatlarni baholash hisobotlariga murojaat qiladi:
- FATF
- Yevropa Kengashining Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi choralarni baholash bo‘yicha ekspertlar qo‘mitasi
- YeIning Umumiy tashqi va xavfsizlik siyosati (CFSP)
- BMT Xavfsizlik Kengashining Sanksiyalar qo‘mitalari
- Jinoiy daromadlarni legallashtirish bo‘yicha xalqaro axborot tarmog‘i (IMOLIN)
- Xalqaro valyuta jamg‘armasi (XVJ)
Tashkilot biznesining xususiyatiga ko‘ra mahalliy va xorijiy qimor va stavka qoidalariga muvofiq qo‘shimcha mamlakatlarga xizmatlardan foydalanish taqiqlanishi kerak.
Bundan tashqari, Tashkilot qimor va stavka sanoatiga xos bo‘lgan va firibgarlikning oldini olish tizimining bir qismi hisoblangan o‘yinchilar faolligi va harakatlarini kuzatuvchi nazorat vositalarini joriy etgan, masalan:
- VPN va Proxy serverlardan foydalanish
- xizmatlarga kirish uchun turli qurilmalardan foydalanish
- depozitlar chastotasi
- foydalanilgan to‘lov usullari
- turli to‘lov usullaridan foydalanish yoki bir to‘lov usulidan boshqasiga to‘satdan o‘tish
- 3D Secure tekshiruvidan o‘tmagan kartalardan foydalanishga urinishlar
- mablag‘i yetarli bo‘lmagan kartalardan foydalanishga urinishlar
- bir nechta bank kartalaridan foydalanish
- ilgari foydalanilmagan to‘lov usuli orqali mablag‘ yechib olishga urinish
- Stavkaning depozitga nisbati
- Stavkaning joriy balansga nisbati
Bunday triggerlar mijozning umumiy xavfini baholashga ta’sir qilishi, shuningdek shubhali faoliyat to‘g‘risida xabar yuborishga yoki hisobni yopishga olib kelishi mumkin.
7. SANKSIYALAR BO‘YICHA MUVOFIQLIK SIYOSATI
7.1 Sanksiyalar bo‘yicha muvofiqlik siyosatining maqsadi 3-102-944179 SOCIEDAD DE RESPONSABILIDAD LIMITADA (DBA: Trinidad Tech Limitada) kompaniyasining sanksiyalarni buzishni boshqarish va oldini olish bo‘yicha yuqori darajadagi tamoyillari va standartlarini belgilash hamda sanksiyalarni buzish bilan bog‘liq xavflarni kamaytiradigan ichki nazorat tizimini yaratishdir.
Tashkilotning sanksiyalar bo‘yicha tartibga solish doirasiga rioya qilishi quyidagilar uchun hayotiy ahamiyatga ega:
- Tashkilotga nisbatan ma’muriy va/yoki tartibga soluvchi choralarning oldini olish
- Tashkilot obro‘sini himoya qilish
Siyosat oluvchilari:
- AML muvofiqlik departamenti
- Direktorlar kengashi
- To‘lovlar departamenti / Back Office
7.2 SANKSIYALAR VA EMBARGOLAR NIMA
Sanksiyalar va embargolar xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash yoki tiklash maqsadida maqsadli mamlakatlarga nisbatan joriy etiladigan siyosiy savdo cheklovlaridir. Qurol va tegishli uskunalarni eksport qilish yoki yetkazib berish, texnik yordam, savdo va moliyalashtirishga embargolar.
Hukumatdagi shaxslar, davlat organlari va bog‘liq kompaniyalar, yoki terroristik guruhlar va ushbu guruhlar bilan bog‘liq shaxslarga nisbatan moliyaviy sanksiyalar.
Sanksiya qo‘llanilgan mamlakatlar/yurisdiksiyalarga xomashyo yoki tovarlar importiga taqiqlar. Sektoral sanksiyalarga duchor bo‘lgan muayyan tashkilotlar uchun faoliyatning muayyan turlariga cheklovlar.
7.3 SANKSIYA DASTURLARINI CHIQARADIGAN ORGANLAR
- OFAC (AQSh)
- YEVROPA ITTIFOQI
- BIRLASHGAN MILLATLAR TASHKILOTI
7.4 SANKSIYA DASTURLARI TURLARI
7.4.1 Maxsus/Ro‘yxatga asoslangan - nomi ko‘rsatilgan jismoniy shaxslar, yuridik shaxslar, tashkilotlar, kemalarning maxsus ro‘yxatlariga taalluqli.
7.4.2 Umumiy – muayyan mamlakatlar yoki yurisdiksiyalarni qamrab oladi va harbiy maqsadlarda ishlatilishi mumkin bo‘lgan muayyan tovarlar, mahsulotlar, ikki tomonlama maqsaddagi buyumlar va h.k. eksporti kabi bir qator faoliyat turlarini cheklaydi (masalan, po‘lat, kimyoviy moddalar, muayyan mamlakatga qurol sotish).
7.4.3 Kompleks – kompleks sanksiyalarga duchor bo‘lgan muayyan mamlakatlar/yurisdiksiyalar bilan bog‘liq ishbilarmonlik munosabatlari va/yoki tranzaksiyalarni o‘z ichiga olgan barcha faoliyat turlarini qamrab oladi (masalan, Shimoliy Koreya, Qrim).
7.4.4 Sektoral – Rossiya iqtisodiyotining muayyan sektorlarida faoliyat yuritadigan muayyan tashkilotlarni (va ularning asosiy sho‘ba korxonalarini) qamrab oladi hamda ushbu tashkilotlarning yangi «qarz» yoki «kapital», yoki burg‘ulash faoliyati bilan bog‘liq muayyan faoliyatini cheklaydi.
7.5 TASHKILOT SANKSIYALARGA MUVOFIQLIK UCHUN QO‘LLAYDIGAN CHORALAR
7.5.1. SANKSIYA XAVFINI BAHOLASH
Tashkilot o‘zi duch keladigan sanksiya xavfini aniqlash, o‘lchash, tushunish va boshqarish uchun o‘z faoliyati turiga mos sanksiya xavfini baholashni o‘tkazadi va hujjatlashtiradi. Sanksiya xavfini baholashda Tashkilot sanksiya xavfiga ta’sir ko‘rsatadigan kamida quyidagi omillarni hisobga oladi:
- Tashkilot faoliyatiga nisbatan:
- Tashkilot mijozlariga nisbatan Tashkilot Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish to‘g‘risidagi qonunda belgilangan xavfga ta’sir qiluvchi holatlarni hisobga oladi:
7.5.2 Tashkilot barcha sanksiyalarga nisbatan sanksiya xavfini baholashni o‘tkazadi va sanksiya xavfini baholash Tashkilot Kengashi tomonidan tasdiqlanadi.
7.5.3 Sanksiya xavfini baholash asosida Tashkilot sanksiya xavfini boshqarish uchun ichki nazorat tizimini yaratadi. Sanksiya xavfi siyosatlari Direktorlar kengashi tomonidan tasdiqlanadi.
7.5.4 Sanksiya xavfini boshqarish uchun ichki nazorat tizimini yaratishda Tashkilot yuqori sanksiya xavfining kamida quyidagi xususiyatlarini hisobga oladi:
- mijoz, mijozning tranzaksiyalari sanksiyalarga duchor bo‘lgan hudud yoki hudud, yoxud davlatning chegara hududi bilan bog‘liq;
- mijozning iqtisodiy faoliyati yoki mijozning harbiy sanoat bilan bog‘liqligi; sektoral sanksiyalarga duchor bo‘lgan ikki tomonlama maqsaddagi tovarlarni sotish, ishlab chiqarish, import yoki eksport qilish, yoki ixtisoslashgan xorijiy agentliklar (harbiy konstruktorlik byurolari, kosmik texnologiyalar bo‘yicha tadqiqot agentliklari va h.k.).
- mijozning iqtisodiy yoki shaxsiy faoliyati uning e’lon qilgan iqtisodiy yoki shaxsiy faoliyatiga mos kelmaydi;
- mijoz bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan bir nechta tranzaksiyani asoslash uchun bir xil hujjatlarni taqdim etadi;
- mijoz taqdim etgan tranzaksiyalarni tasdiqlovchi hujjatlarda sanksiyalarni chetlab o‘tish ehtimolini ko‘rsatuvchi firibgarlik belgilari mavjud;
7.6 SANKSIYALARGA MUVOFIQLIK MAQSADIDA YANGI VA MAVJUD MIJOZLARGA NISBATAN KYC CHORALARI
Tashkilot ro‘yxatdan o‘tishda va ishbilarmonlik munosabati davomida tegishli tomonlarning sanksiya ro‘yxatlari bo‘yicha tekshirilishini ta’minlaydigan tegishli KYC va tegishli tekshiruv tartiblarini joriy etgan. Moslik aniqlangan taqdirda AML muvofiqlik departamenti tomonidan qo‘shimcha tergov o‘tkazish uchun ogohlantirish yaratiladi.
7.7 SANKSIYALARGA MUVOFIQLIK MAQSADIDA MIJOZ TRANZAKSIYALARINI TEGISHLI TEKSHIRISH
Tashkilot tranzaksiya tomonlarining (ya’ni tekshiruv nafaqat Mijozga, balki to‘lov muassasasiga nisbatan ham o‘tkaziladi) sanksiya ro‘yxatlari bo‘yicha avtomatik tekshirilishini ta’minlaydigan tegishli tartiblar va jarayonlarni joriy etgan. Moslik aniqlangan taqdirda AML muvofiqlik departamenti tomonidan qo‘shimcha tergov o‘tkazish uchun ogohlantirish yaratiladi.
7.8 AVTOMATLASHTIRILGAN SANKSIYA SKRININGI VOSITASINI JORIY ETISH
3-102-944179 SOCIEDAD DE RESPONSABILIDAD LIMITADA (DBA: Trinidad Tech Limitada) skrining majburiyatlarini avtomatik bajarish uchun IT asosidagi yechimni joriy etgan. Tashkilot mijozlarining barcha asosiy ma’lumotlari (ism, familiya va manzil kabi) avtomatik ravishda eksport qilinadi va sanksiya ro‘yxatlari bilan solishtiriladi. Ushbu tekshiruvlar har kuni o‘tkaziladi. Tashqi xizmat provayderi sanksiya ro‘yxatlarining kundalik dolzarbligi uchun javobgar va mijozlarni yangilangan sanksiya ro‘yxatlari bo‘yicha avtomatik ravishda muntazam tekshiradi. Solishtirish jarayonida mijoz potensial cheklangan tomon sifatida belgilansa, bu moslik deb hisoblanadi. Ushbu IT yechim bir vaqtning o‘zida barcha qayd etilgan mosliklarni o‘z ichiga olgan va AML muvofiqlik departamentiga yuboriladigan ogohlantirish xabarini yaratadi. Avtomatlashtirilgan IT yechim quyidagilarni amalga oshiradi:
- Mavjud mijozlarni kundalik avtomatlashtirilgan skrining va tranzaksiyalarni amaldagi sanksiya ro‘yxatlari bo‘yicha doimiy skrining
- Sanksiya dasturlariga rioya etilishini ta’minlash uchun zarur choralar va nazorat vositalarini tezda joriy etish maqsadida vakolatli organlar boshqaradigan sanksiya dasturlarini doimiy kuzatib borish
7.9 AVTOMATLASHTIRILGAN IT YECHIMNI SINOVDAN O‘TKAZISH VA AUDIT
Skrining vaqtida olingan natijalar aniq bo‘lishi va sanksiya ro‘yxatlari o‘z vaqtida yangilanishini ta’minlash uchun avtomatlashtirilgan IT yechimni sinovdan o‘tkazish AML muvofiqlik departamentining majburiyatidir. Sinov kamida har 6 oyda bir marta, shuningdek yangi sanksiyalar joriy etilganda o‘tkazilishi kerak.
7.10 SANKSIYALARGA DUCHOR BO‘LGAN HISOBLARNI MUZLATISH VA MUZDAN CHIQARISH
Amaldagi qonunchilik talab qilgan hollarda Tashkilot maxsus sanksiyalarga duchor bo‘lgan yoki muzlatish boshqacha tarzda ko‘rsatilgan tomonlar hisoblaridagi aktivlarni muzlatadi. Sanksiyalar siyosati shuningdek aktivlarni muzlatish talab qilinadimi yoki qonun buzilishi sodir bo‘lganmi, buni aniqlash uchun ko‘rib chiqish yakunlanguncha hisoblarni muzlatishni talab qiladi.
Tashkilot maxsus sanksiyalarga duchor bo‘lgan tomonlarning hisoblarini quyidagicha muzlatishi kerak:
- Tashkilot YeI qonunlari bo‘yicha talab qilingan hollarda tomonlarning hisoblarini muzlatishi kerak;
- Tashkilot AQSh yurisdiksiyasi qo‘llaniladigan hollarda AQSh qonunlari bo‘yicha sanksiya qo‘llanilgan tomonlarning hisoblarini muzlatishi kerak.
Muzlatilgan hisoblar faqat quyidagilar orqali muzdan chiqarilishi mumkin:
- muzlatishni talab qilgan yurisdiksiyaning ruxsati, yoki
- aktivlarni muzlatish yoki bloklashga olib kelgan maxsus sanksiyalarning rasmiy bekor qilinishi.
Tashkilot YeI, BMT va «OFAC» tomonidan joriy etilgan maxsus sanksiyalarga duchor bo‘lgan tomonlar ishtirok etadigan tranzaksiyalarda ishtirok etmasligi kerak, agar ushbu tranzaksiyalarga tegishli sanksiyalar doirasida ruxsat berilmagan bo‘lsa va bu AML muvofiqlik departamenti tomonidan oldindan tasdiqlanmagan bo‘lsa.
8. MIJOZLARNI QABUL QILISH SIYOSATI
8.1 Mijozlarni qabul qilish siyosati (CAP) Siyosatda tavsiflangan tamoyillar va ko‘rsatmalarga amal qiladi va yangi Mijozlarni qabul qilish mezonlarini belgilaydi. Ushbu siyosat shuningdek Tashkilot va ayniqsa Mijoz hisobini ochish jarayonida ishtirok etadigan xodimlar amal qilishi kerak bo‘lgan Mijozlarni toifalarga ajratish mezonlarini belgilaydi.
AML bo‘yicha mas’ul xodim CAP’ning barcha qoidalarini qo‘llash uchun javobgardir. Shu munosabat bilan Mijozlarni qo‘llab-quvvatlash departamenti ham zarur hollarda CAP’ni amalga oshirishda AML bo‘yicha mas’ul xodimga yordam beradi.
AML bo‘yicha mas’ul xodim CAP va uning tegishli qoidalarining to‘g‘ri amalga oshirilishini kamida yiliga bir marta ko‘rib chiqadi va baholaydi.
8.2 CAP’ning umumiy tamoyillari
Tashkilot Mijozlarni yuqorida tavsiflangan xavfga asoslangan yondashuv asosida uchta turli xavf toifasiga ajratadi.
- Mijoz potensial Mijoz bo‘lgan taqdirda hisob faqat Siyosatda belgilangan tamoyillar va tartiblarga muvofiq tegishli CDD, choralar va tartiblar o‘tkazilgandan keyingina to‘liq ishlay oladi.
- Kompaniyada ishlaydigan shaxslarga anonim yoki raqamlangan hisoblar, yoki Mijozning rasmiy shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarida ko‘rsatilganidan boshqa nomlarga hisoblar ochish yoki yuritish taqiqlanadi. Anonim yoki soxta nom(lar)ga hech qanday hisob ochilmasligi kerak.
- Mijozning CDD’si AML bo‘yicha mas’ul xodim tomonidan tasdiqlanmaguncha hech bir hisob to‘liq ishlaydigan holatga keltirilmaydi.
8.3 Yangi Mijozlarni qabul qilish mezonlari (ularning tegishli xavfiga asoslangan)
Tashkilot Past xavfli Mijoz sifatida toifalangan Mijozlarni, Mijoz CDD’dan o‘tgan va amaldagi Siyosatlarning umumiy tamoyillariga rioya qilingan taqdirda qabul qiladi.
Quyidagi ro‘yxat Tashkilot bilan Ishbilarmonlik munosabatini o‘rnatish uchun qabul qilinmaydigan Mijoz turlarini oldindan belgilaydi:
- Shaxsini tekshirish uchun talab qilinadigan ma’lumotlar va axborotni tegishli asossiz taqdim etmaydigan yoki taqdim etishdan bosh tortadigan Mijozlar
- Anonim yoki raqamlangan hisoblar, yoki rasmiy shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarda ko‘rsatilgan mijoz nomidan boshqa nomlarga hisoblar ochish yoki yuritishni so‘raydigan Mijozlar
- Dastlabki depozitini naqd pulda o‘tkazishni so‘raydigan Mijoz
- Yuridik shaxslar
- Uchinchi shaxs nomiga ochilgan hisob
- Taqdim etilgan hujjatlar tekshirish bosqichida nuqsonli bo‘lib ko‘rinadi
- Mijoz hamkorlik qilmaydigan yurisdiksiyalardan biridan kelgan
- Mijoz haqida salbiy ma’lumotlar/xabarlar mavjud yoki u tergov ostida
- Mijoz terrorizmni moliyalashtirishda ishtirok etgan shaxslar ro‘yxatida yoki jinoiy daromadlarni legallashtirish bilan bog‘liq faoliyatda ishtirok etishi ma’lum
- Sanksiya qo‘llanilgan shaxslar
9. MIJOZGA NISBATAN TEGISHLI TEKSHIRUV, IDENTIFIKATSIYA VA VERIFIKATSIYA TARTIBLARI
9.1 CDD VA IDENTIFIKATSIYA TARTIBLARINI QO‘LLASH
Kompaniya Mijozni identifikatsiya qilish tartiblari va CDD choralarini quyidagi hollarda tegishli tarzda qo‘llaydi:
- Ishbilarmonlik munosabatini o‘rnatishda
- tranzaksiya summasidan qat’i nazar ML/TF shubhasi bo‘lganda
- ilgari olingan Mijoz identifikatsiya ma’lumotlarining to‘g‘riligi yoki yetarliligiga shubha bo‘lganda
- O‘yinchi hisobiga katta summalar kiritilganda
- AML bo‘yicha mas’ul xodim zarur deb topgan boshqa har qanday holatda
Shu munosabat bilan ushbu Siyosatda ko‘rsatilgan barcha tegishli tartiblarni qo‘llash AML bo‘yicha mas’ul xodimning vazifasidir.
Bundan tashqari, Mijozlarni qo‘llab-quvvatlash departamenti ham Siyosatda tavsiflangan yozuvlarni saqlash tartiblariga muvofiq Mijozning tegishli identifikatsiya hujjatlarini yig‘ish va arxivlash uchun javobgardir.
9.2 Bundan tashqari, AML bo‘yicha mas’ul xodim Qonun va Direktiva talablariga muvofiq potensial Mijozlardan talab qilinadigan hujjatlar va ma’lumotlarni doimo saqlash va CDD hamda identifikatsiya tartiblarini qo‘llashda ulardan foydalanish uchun javobgardir.
AML bo‘yicha mas’ul xodim Siyosatda ko‘rsatilgan barcha siyosatlar va tartiblarning tegishli tarzda amalga oshirilishini kamida yiliga bir marta ko‘rib chiqish uchun javobgardir.
Tashkilot Ishbilarmonlik munosabatini kamida quyidagi harakatlarni tegishli tarzda bajarganidan keyin boshlaydi:
- Mijozni identifikatsiya qildi va ruxsat etilgan muddat ichida identifikatsiya hujjatlarini yig‘ish orqali uning shaxsini tekshirdi
- Ishbilarmonlik munosabatining maqsadi va ko‘zlangan xususiyatini aniqladi
- Mijozning ML/TF xavfini baholadi va Mijozlar xavfini baholash tartibiga muvofiq Mijozni tegishli xavf toifasiga kiritdi
- tegishli CDD yoki EDD choralarini qo‘lladi
- Tegishli shaxslarni tegishli moliyaviy sanksiyalar ro‘yxati bo‘yicha tekshirdi
Tashkilot mijozga nisbatan tegishli tekshiruv talablariga rioya qila olmagan taqdirda, masalan:
- Mijoz o‘z nomidan harakat qiladimi yoki nazorat ostidami, buni aniqlash;
- Mijozning Ishbilarmonlik munosabati maqsadi va ko‘zlangan xususiyati haqida ma’lumot olish;
- Mijoz shaxsini ishonchli va mustaqil manbadan olingan hujjatlar, ma’lumotlar yoki axborotga muvofiq tekshirish;
- Mijozning Ishbilarmonlik munosabati, Ishbilarmonlik munosabati davomida amalga oshirilgan tranzaksiyalarni doimiy monitoring qilish
- CDD yoki EDD choralarini qo‘llash bo‘yicha boshqa talablarga rioya qilish,
u ishbilarmonlik munosabatini o‘rnatmaydi va ishbilarmonlik munosabatini to‘xtatadi, zarur bo‘lsa, holat haqida Gubernatorga xabar berishni ko‘rib chiqadi.
9.3 MIJOZNI IDENTIFIKATSIYA QILISH
Mijozni dastlabki identifikatsiya qilish o‘yinchi hisobining dastlabki ro‘yxatdan o‘tishini ko‘rib chiqish orqali amalga oshiriladi.
Ro‘yxatdan o‘tishda quyidagi ma’lumotlar yig‘iladi:
- Hisob raqami (avtomatik yaratiladi)
- Parol
- Ro‘yxatdan o‘tish sanasi (avtomatik yaratiladi)
- Xavfsizlik savoli
- Xavfsizlik savoliga javob (ikki marta kiritish talab qilinadi)
- Telefon raqami (tasdiqlanishi kerak)
- Elektron pochta manzili (tasdiqlanishi kerak)
- Familiya
- Ism
- Tug‘ilgan sana
- Hujjat turi
- Hujjat raqami
- Hujjat berilgan sana
- Mamlakat
- Doimiy ro‘yxatdan o‘tgan manzil
Ushbu ma’lumotlar AML departamentiga potensial mijozni dastlabki tekshirish imkonini beradi.
9.4 HUJJATLARNI TEKSHIRISH
Jismoniy shaxsning shaxsini tekshirishda Tashkilotning AML bo‘yicha mas’ul xodimi:
- hech qanday firibgarlik belgilari sezilmaganiga ishonch hosil qilish uchun mijozni tekshirish uchun taqdim etilgan hujjatlarni ko‘rib chiqishi;
- shaxsni tekshirish uchun taqdim etilgan hujjat haqiqiy ekanligiga va shaxsning fotosuratini o‘z ichiga olganiga ishonch hosil qilishi;
- mas’ul xodim CDD davomida Mijozdan olingan ma’lumotlar, hujjatlar va axborotni ishonchli va mustaqil manbadan olingan hujjatlar, ma’lumotlar yoki axborot yordamida tekshirishi kerak.
9.5 STANDART KYC VA MIJOZGA NISBATAN TEGISHLI TEKSHIRUV TARTIBLARI
Ushbu bo‘lim mijozlarga nisbatan qo‘llanilishi kerak bo‘lgan minimal va standart identifikatsiya hamda tegishli tekshiruv choralarini belgilaydi.
Xavfni baholash va ball berishdan so‘ng mijozga beriladigan xavf tasnifi ushbu mijozlarning har biriga nisbatan qo‘llanilishi kerak bo‘lgan qo‘shimcha tegishli tekshiruv choralarini belgilaydi.
Jismoniy shaxslarning haqiqiy shaxsi quyidagi ma’lumotlarni olish orqali aniqlanishi kerak:
- Haqiqiy ism va/yoki foydalaniladigan ismlar, quyidagilarda ko‘rsatilganidek:
- agar tegishli shaxs Yevropa Ittifoqi mamlakati fuqarosi bo‘lsa, rasmiy amaldagi shaxsiy guvohnoma (old va orqa tomoni) yoki rasmiy amaldagi pasport; yoki
- agar tegishli shaxs Yevropa Ittifoqidan tashqaridagi mamlakat fuqarosi bo‘lsa, shaxsning fotosurati bo‘lgan rasmiy amaldagi pasport
- pochta indeksini o‘z ichiga olgan to‘liq doimiy manzil
- Telefon raqami
- Elektron pochta manzili
- Tug‘ilgan sana va joy
- Imzo namunasi (shaxsni tasdiqlovchi hujjatni olishda)
- Shaxs PEP ekanligini aniqlash uchun uning hozirda egallab turgan yoki so‘nggi o‘n ikki oyda yoxud ilgari egallagan davlat lavozimlari, shuningdek hozirda yoki so‘nggi o‘n ikki oyda yoxud ilgari davlat lavozimini egallab turgan yoki egallagan shaxsning yaqin oila a’zosi yoki yaqin sherigi ekanligi haqidagi ma’lumot (skrining ma’lumotlar bazasi orqali mustaqil ravishda olinishi kerak)
Ismni tekshirishdan tashqari, mijozning doimiy yashash manzilini ham quyidagi vositalardan biri yordamida tekshirish muhim:
- Mijoz nomiga berilgan so‘nggi (3 oygacha) kommunal xizmat to‘lovi kvitansiyasini (masalan, elektr, suv, gaz, chiqindi) yoki munitsipal soliq kvitansiyasining nusxasini, yoki obro‘li Moliya muassasasidan bank ko‘chirmasini olish
- Faqat statsionar telefon kvitansiyalari yoki internet kvitansiyalari (statsionar liniya talab qilinganda) ham qabul qilinishi mumkin.
9.6 Soxta yoki qalbaki hujjatlardan himoyalanish uchun potensial mijozlardan asl hujjatning nusxasini (onlayn ko‘chirmalarni emas) taqdim etish talab qilinishi kerak.
Eslatma: mijoz bildirgan ma’lumotlar haqiqat ekanligini aniqlash usuli sifatida, taqdim etilgan kommunal kvitansiyalar kommunal kvitansiya mos keladigan xizmat haqiqatan ham iste’mol qilinganini aniqlash uchun ko‘rib chiqilishi kerak. Iste’mol dalili mijoz bildirgan manzil haqiqatan ham uning hozirgi yashash manzili ekanligining kuchli belgisi bo‘ladi.
Yashash joyini tasdiqlovchi hujjat va barcha tegishli ma’lumotlarni (kamida pasport/ID raqami, berilgan va amal qilish muddati hamda mamlakati, shuningdek mijozning tug‘ilgan sanasi va hujjat egasining aniq fotosurati va imzosi) o‘z ichiga olgan pasport/shaxsiy guvohnoma sahifalarining nusxalari mijozning ishida saqlanishi kerak.
9.7 Bundan tashqari, shaxsning o‘zi taqdim etadigan ma’lumotlarga qo‘shimcha ravishda, mijoz PEP ekanligini tekshirish uchun potensial mijozning kamida so‘nggi o‘n ikki oyda yoki ilgari egallab turgan yoxud egallagan davlat lavozimlari, shuningdek uning bunday shaxsning yaqin oila a’zosi yoki yaqin sherigi ekanligi haqida ma’lumot olish maqsadida maxsus dasturiy ta’minot orqali va internetda qidiruv o‘tkazilishi kerak.
10. YUQORI XAVFLI MIJOZLAR UCHUN KUCHAYTIRILGAN IDENTIFIKATSIYA VA TEGISHLI TEKSHIRUV TARTIBLARI
10.1 Tashkilot o‘z xususiyatiga ko‘ra jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning yuqori xavfini tug‘diradigan hollarda qo‘shimcha va kuchaytirilgan choralar ko‘rishga majbur.
Tashkilot o‘z xavfini baholash orqali Yuqori xavfli deb tasniflagan O‘yinchi hisoblaridan tashqari, Qonunlar va Direktivalar qo‘shimcha ravishda yuqori xavfli deb tasniflanishi va kuchaytirilgan tegishli tekshiruv choralari qo‘llanilishi kerak bo‘lgan quyidagi mijoz toifalarini belgilaydi:
- Murakkab va g‘ayrioddiy darajada yirik tranzaksiyalar yoki tranzaksiyalarning g‘ayrioddiy turlari
- PEP’larning hisoblari
- Yuqori xavfli uchinchi mamlakatda tashkil etilgan jismoniy yoki yuridik shaxs bilan tranzaksiyalar.
Tashkilotning barcha Yuqori xavfli mijozlariga nisbatan qo‘llanilishi kerak bo‘lgan minimal kuchaytirilgan tegishli tekshiruv choralari:
- Mijoz yozuvlarini kamida yiliga bir marta yoki zarur bo‘lsa qisqaroq oraliqda ko‘rib chiqish va yangilash
- Boylik manbaini aniqlash va tekshirish uchun kuchaytirilgan choralar ko‘rish va tasdiqlovchi hujjatlarni olish
- Tranzaksion xatti-harakatni tizimli va puxta monitoring qilish.
10.2 MURAKKAB YOKI G‘AYRIODDIY DARAJADA YIRIK TRANZAKSIYALARI YOXUD G‘AYRIODDIY TRANZAKSIYA TURLARI BO‘LGAN MIJOZLAR
Tashkilot oqilona darajada imkon qadar barcha murakkab va g‘ayrioddiy darajada yirik tranzaksiyalarning, shuningdek aniq yoki qonuniy maqsadsiz amalga oshirilgan barcha g‘ayrioddiy tranzaksiya turlarining sababi va maqsadini o‘rganishga majbur.
Bunday tranzaksiyalar yoki faoliyat shubhali ko‘rinadimi yoki yo‘qmi, buni yanada baholash va aniqlash uchun Tashkilot ishbilarmonlik munosabati monitoringining hajmi va xususiyatini kuchaytirish maqsadida bunday murakkab yoki g‘ayrioddiy darajada yirik yoxud g‘ayrioddiy tranzaksiyalarni amalga oshiradigan mijoz(lar)ni yuqori xavfli deb tasniflashi kerak.
Murakkab yoki g‘ayrioddiy darajada yirik yoxud g‘ayrioddiy tranzaksiya turlariga misollar quyidagi tranzaksiyalarni o‘z ichiga oladi:
- Tashkilotning mijoz va ishbilarmonlik munosabati yoki mijoz mansub toifa haqidagi bilimlari asosida kutilganlarga mos kelmaydigan
- Mijozning odatiy faoliyati yoki o‘xshash mijozlar, mahsulotlar yoki xizmatlar bilan bog‘liq tranzaksiya turiga nisbatan g‘ayrioddiy yoki kutilmagan tranzaksiya turini tashkil etadigan, yoki
- O‘xshash buyumlar, mahsulotlar yoki mijoz xizmatlariga oid boshqa o‘xshash tranzaksiyalarga nisbatan ayniqsa murakkab bo‘lgan.
Tashkilot murakkab yoki g‘ayrioddiy darajada yirik yoxud g‘ayrioddiy tranzaksiya turlarini aniqlaganda va unga tegishli iqtisodiy asos yoki qonuniy maqsad haqida xabar berilmaganda, yoki olingan ma’lumotlarning to‘g‘riligiga shubha qilganda, Tashkilot tranzaksiya(lar)da ishtirok etgan muayyan mijoz(lar)ga nisbatan kuchaytirilgan tegishli tekshiruv choralarini qo‘llashi va muayyan tranzaksiyalar shubha uyg‘otadimi yoki yo‘qmi, buni aniqlashi kerak.
Bunday kuchaytirilgan tegishli tekshiruv choralari, shu jumladan, lekin ular bilan cheklanmagan holda, quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
- Ushbu tranzaksiyalarning sababi va maqsadini tushunish uchun oqilona va yetarli choralarni qo‘llash, masalan, mablag‘lar manbaini aniqlash orqali (bank ko‘chirmalari, ish haqi varaqalari yoki tegishli ma’lumot berishi mumkin bo‘lgan boshqa hujjatlarni olish orqali) yoki mijozning muayyan tranzaksiyani amalga oshirishi ishonchliligini aniqlash uchun mijoz haqida ko‘proq ma’lumot olish orqali
- Tegishli tranzaksiyalar va mijozning tranzaksiyalar tarixi monitoringini kuchaytirish
- Ushbu tartibda Yuqori xavfli mijozlar uchun nazarda tutilganidek ishbilarmonlik munosabatini yillik asosda, zarur bo‘lsa esa undan ham tez-tez kuzatib borish
- Mijoz Yuqori xavfli sifatida tasniflanishda davom etishi kerakmi yoki qo‘shimcha harakatlar zarurmi, buni baholash.
Har bir mijozga nisbatan qo‘llaniladigan kuchaytirilgan tegishli tekshiruv choralari to‘plami har bir alohida holat sharoitlari va tranzaksiyani murakkab yoki g‘ayrioddiy qilgan xususiyatlarga bog‘liq bo‘ladi.
10.3 SIYOSIY TA’SIRGA EGA SHAXSLAR (PEP’LAR)
Siyosiy ta’sirga ega shaxslar bilan ishbilarmonlik munosabatini o‘rnatish Tashkilotni yuqori xavflarga duchor qilishi mumkin va butun dunyoda jinoiy daromadlarni legallashtirish bilan bog‘liq eng muhim masalalardan biri hisoblanadi. Tashkilot PEP’lar bilan ishlashda alohida ehtiyotkor bo‘lishi kerak, shu sababli ular Yuqori xavfli sifatida tasniflanishi va kuchaytirilgan tegishli tekshiruv choralari qo‘llanilishi kerak. Muvofiqlik departamenti va boshqa mas’ul xodimlar ushbu Siyosatning PEP’larga oid qoidalariga qat’iy rioya qilishlari kerak.
Shuni ta’kidlash kerakki, Tashkilot keng tarqalgan korrupsiya muammolari va iqtisodiy beqarorlikka duch kelgan hamda jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurash standartlari xalqaro miqyosda qabul qilingan standartlarga teng bo‘lmagan Yuqori xavfli uchinchi mamlakatlardan bo‘lgan PEP’lar bilan ishlashda alohida ehtiyotkor bo‘lishi kerak.
10.3.1 Qonun Siyosiy ta’sirga ega shaxslarni Respublikada yoki xorijiy mamlakatda muhim davlat lavozimlari topshirilgan yoki topshirilgan bo‘lgan jismoniy shaxslar, shuningdek bunday shaxslarning oila a’zolari yoki ularning yaqin sheriklari ekanligi ma’lum bo‘lgan shaxslar sifatida belgilaydi.
10.3.1.1 Ushbu ta’rif maqsadlari uchun «muhim davlat lavozimi» quyidagilardan birini anglatadi
- Davlat rahbari, hukumat rahbari, vazir, vazir o‘rinbosari yoki yordamchisi,
- Parlament yoki shunga o‘xshash qonun chiqaruvchi organ a’zosi,
- Siyosiy partiya boshqaruv organi a’zosi,
- Oliy sud, konstitutsiyaviy sud yoki boshqa yuqori darajadagi
- qarorlari ustidan istisno holatlardan tashqari keyingi shikoyat qilinmaydigan sud organi a’zosi,
- Hisob palatasi va Markaziy banklar boshqaruvi a’zosi,
- Elchi, muvaqqat ishlar vakili va qurolli hamda xavfsizlik kuchlarining yuqori martabali ofitseri,
- Davlat korxonasining ma’muriy, boshqaruv yoki kuzatuv organi a’zosi,
- Vazirlik direktori, direktor o‘rinbosari, bosh direktori va xalqaro tashkilotdagi boshqaruv a’zosi yoki unga teng lavozim,
- Mer.
Yuqorida ko‘rsatilgan davlat lavozimlarining hech biri o‘rta yoki undan quyi darajadagi mansabdor shaxslarni qamrab oladi deb tushunilmasligi nazarda tutiladi.
10.3.1.2 «Oila a’zolari»ga quyidagi shaxslar kiradi:
- Siyosiy ta’sirga ega shaxsning turmush o‘rtog‘i yoki turmush o‘rtog‘iga tenglashtirilgan shaxs;
- Siyosiy ta’sirga ega shaxsning farzandlari va ularning turmush o‘rtoqlari yoki turmush o‘rtog‘iga tenglashtirilgan shaxslar,
- Siyosiy ta’sirga ega shaxsning ota-onasi.
10.3.1.3 Siyosiy ta’sirga ega shaxsning «Yaqin sherigi» quyidagi jismoniy shaxsni anglatadi:
- Siyosiy ta’sirga ega shaxs bilan birgalikda yuridik shaxs yoki huquqiy tuzilmaning birgalikdagi foyda oluvchi egasi ekanligi, yoki u bilan boshqa har qanday yaqin ishbilarmonlik munosabatiga ega ekanligi ma’lum bo‘lgan,
- Amalda Siyosiy ta’sirga ega shaxs manfaati uchun tashkil etilgani ma’lum bo‘lgan yuridik shaxs yoki huquqiy tuzilmaning yagona foyda oluvchi egasi bo‘lgan.
PEP Respublikada, A’zo davlatda, uchinchi mamlakatda yoki xalqaro tashkilotda muhim davlat lavozimini egallashni to‘xtatgan taqdirda, Tashkilot ishbilarmonlik munosabatini kamida qo‘shimcha 12 oy davomida Yuqori xavfli deb hisoblaydi. Tashkilot har bir holatni baholaydi va PEP tasnifini 12 oy o‘tgandan keyin zarur deb hisoblangan muddatgacha, shu jumladan ishbilarmonlik munosabatining butun kelajakdagi davomiyligi davomida saqlab qoladi.
Jismoniy shaxs mijozlar holatida ariza beruvchi PEP ta’rifiga mos kelsa, hisob Yuqori xavf – PEP sifatida tasniflanishi kerak.
10.3.2 Potensial mijoz PEP ekanligini aniqlash uchun Tashkilot quyidagi ma’lumot manbalarini baholaydi:
- Shaxsning o‘zi taqdim etgan ma’lumotlar;
- Skrining ma’lumotlar bazasi; biroq shuni ta’kidlaymizki, shaxsning skrining ma’lumotlar bazasi tomonidan PEP sifatida tasniflanishi uning haqiqatan ham PEP ekanligini anglatmaydi. Boshqa tomondan, agar mijoz skrining ma’lumotlar bazasi tomonidan PEP sifatida tasniflanmasa, lekin yuqoridagi (i) va quyidagi (iii) yoki (iv) bandlarga muvofiq boshqa manbalardan to‘plangan ma’lumotlar uni PEP sifatida belgilasa, u holda bu shaxs baribir PEP sifatida tasniflanishi kerak,
- Internetda qidiruv,
- Boshqa har qanday ishonchli ommaga ochiq ma’lumot.
10.3.3 Qidiruv dalillari va yuqoridagi manbalardan olingan natijalar mijoz ishiga joylashtirilishi kerak. Tashkilot har bir holatni baholaydi va PEP tasnifini 12 oy o‘tgandan keyin zarur deb hisoblangan muddatgacha, maqbul deb topilsa esa ishbilarmonlik munosabatining butun kelajakdagi davomiyligi davomida saqlab qoladi.
10.3.4 Agar ishbilarmonlik munosabatini o‘rnatishda yuqoridagi manbalar asosida PEP aniqlansa va ishbilarmonlik munosabati PEP sifatida tasniflansa, quyidagi qo‘shimcha kuchaytirilgan tegishli tekshiruv choralariga amal qilinishi kerak:
- PEP bilan ishbilarmonlik munosabatini o‘rnatish yoki ishbilarmonlik munosabati davomida PEP aniqlangan mavjud ishbilarmonlik munosabatini davom ettirish to‘g‘risidagi qaror Direktorlar kengashi tomonidan qabul qilinishi kerak. Direktorlar kengashi asosli qaror qabul qilishi uchun bunday tasdiqlash so‘roviga mas’ul xodim tayyorlagan mijoz profili va PEP profili haqidagi qisqa hisobot ilova qilinishi kerak.
- PEP bilan ishbilarmonlik munosabatini o‘rnatishdan oldin nafaqat PEP shaxsini aniqlash, balki zarur deb topilsa uning ishbilarmonlik obro‘si va/yoki halolligi va/yoki professionalligini baholash uchun ham (masalan, ishonchli uchinchi tomonlarning tavsiyalari yoki obro‘ va/yoki halollikka oid xavotirni aniqlamaydigan internet qidiruvlari) tegishli ma’lumot va hujjatlar olinishi kerak,
- Korrupsiya yoki boshqa jinoiy faoliyatdan kelib chiqqan mablag‘lar ishtirok etmasligini ta’minlash uchun ishbilarmonlik munosabatida ishtirok etayotgan PEP’ning boylik manbai va mablag‘lar manbaini aniqlash maqsadida tegishli kuchaytirilgan tegishli tekshiruv choralariga amal qilinishi kerak. Tashkilot ushbu Siyosat qoidalariga muvofiq ma’lumot/hujjatlarni olish orqali ishbilarmonlik / iqtisodiy profilni shakllantirishga e’tibor qaratishi kerak. Boylik manbai potensial PEP bilan muloqot jarayonida taqdim etilgan va hujjatlar bilan tasdiqlanishi kerak bo‘lgan ma’lumotlar asosida aniqlanishi kerak.
- Tartibga solish doirasi ayniqsa PEP’larning boylik manbalarini baholash muhimligini ta’kidlaydi va Tashkilotdan xavfga sezgir asosda PEP o‘z boyligi va ushbu boylik manbalari haqida taqdim etgan ma’lumotlarning to‘g‘riligini quyidagilar bilan solishtirib tekshirish uchun barcha sa’y-harakatlarni qilishni talab qiladi:
- Ayrim mamlakatlar muayyan davlat mansabdor shaxslaridan topshirishni kutadigan aktivlar va daromadlar deklaratsiyalari kabi ommaga ochiq ma’lumot manbalari,
- Kutilayotgan ishbilarmonlik faoliyati profili munosabatni kelajakda kuzatib borish uchun asos bo‘lishi kerak. Profil muntazam ravishda ko‘rib chiqilishi va yangi ma’lumotlar hamda axborot bilan yangilanishi kerak. Mijoz korrupsiyaga eng zaif ko‘rinadigan bizneslarda ishtirok etgan hollarda alohida ehtiyotkorlik ko‘rsatilishi kerak.
- Yuqoridagi barcha ma’lumotlar/hujjatlar dalil sifatida mijoz ishiga joylashtirilishi kerak.
10.3.5 Agar ishbilarmonlik munosabatini o‘rnatishda elektron ma’lumotlar bazalarida ariza beruvchi/bog‘liq shaxs PEP ekanligi ko‘rsatilgan bo‘lsa-yu, lekin Tashkilotda ushbu shaxs muhim davlat lavozimini egallashni to‘xtatgani yoki boshqa har qanday tarzda endi yuqorida berilgan PEP ta’rifiga mos kelmasligi va shu sababli Yuqori xavf – PEP sifatida tasniflanmasligi kerak degan xulosaga kelish uchun yetarli dalillar bo‘lsa, bu mijoz ishida aniq asoslanishi kerak. Mijoz ishiga Tashkilotning ushbu shaxs – elektron ma’lumotlar bazalarida ehtimol ko‘rsatilganining aksicha – endi PEP ta’rifiga mos kelmasligi haqidagi pozitsiyasi sababini yetarli darajada tushuntiradigan va ushbu qarorni asoslovchi onlayn yoki boshqa manbalarga havola qiladigan qayd kiritilishi kerak. Ushbu manbalarning dalillari/nusxalari (masalan, maqolalar, veb-saytlar, gazeta ko‘chirmalari, ishonchli uchinchi tomonlar taqdim etgan dalillar va boshqalar) ishga joylashtirilishi kerak. Yuqoridagilar elektron ma’lumotlar bazalari shaxsni PEP sifatida tasniflamagan, lekin Tashkilotda ushbu shaxs PEP ta’rifiga mos kelishi va shu sababli PEP sifatida tasniflanishi kerak degan xulosaga kelish uchun yetarli dalillar bo‘lgan hollarga ham taalluqli. Yana Siyosatning ushbu bo‘limida yuqorida nazarda tutilganidek, PEP’lar uchun tayyorlanadigan qisqa qaydga yetarli tushuntirish qo‘shilishi, Tashkilot ushbu xulosaga kelish uchun tayangan manbalarga aniq havola qilinishi va barchasi ishda yetarli darajada hujjatlashtirilishi kerak. Xuddi shu yondashuv mijoz ishini ko‘rib chiqish/yangilashda ham qo‘llanilishi kerak.
Yuqoridagi choralar ishbilarmonlik munosabati davomida istalgan vaqtda ishtirok etayotgan jismoniy shaxslardan birortasi PEP’ga aylangan, allaqachon o‘rnatilgan ishbilarmonlik munosabatlariga ham taalluqli. Mijoz toifasining bunday o‘zgarishi skrining tizimi yangilanmagan, lekin ushbu ma’lumot istalgan vaqtda aniqlangan taqdirda ham (masalan, biror mijozni ko‘rib chiqishda, jismoniy shaxsning o‘zi Tashkilotni xabardor qilganda va h.k.) amalga oshirilishi kerak.
10.3.6 PEP’lar bilan ishbilarmonlik munosabatlari kuchaytirilgan va doimiy monitoringga duchor bo‘lishi kerak. Tashkilot ham tranzaksiyalarni, ham mijozning xavf profilini doimiy monitoring qilishi kerak:
- Ishbilarmonlik munosabatini ko‘rib chiqish kamida yiliga bir marta o‘tkazilishi kerak. Ishbilarmonlik munosabatini davom ettirish Direktorlar kengashi tomonidan tasdiqlanishi kerak. Tranzaksion faoliyatni, shuningdek mijoz va ishtirok etayotgan PEP’lar profilini puxta ko‘rib chiqish AML bo‘yicha mas’ul xodim tomonidan amalga oshirilishi va ko‘rib chiqish natijalari qisqa hisobotda umumlashtirilishi kerak. Ko‘rib chiqishdan so‘ng AML bo‘yicha mas’ul xodim ishbilarmonlik munosabatini davom ettirish kerakligiga ishonch hosil qilsa, qisqa hisobot Direktorlar kengashiga ishbilarmonlik munosabatini davom ettirish so‘roviga ilova qilinishi kerak.
- Hisobot kamida quyidagilarni o‘z ichiga olishi kerak:
- Tranzaksiyalarni doimiy monitoring qilish davomida Tashkilot g‘ayrioddiy/me’yordan tashqari ko‘rinadigan tranzaksiyalarni aniqlash va ularga alohida e’tibor berish uchun ehtiyotkor bo‘lishi kerak. Bunday tranzaksiyalar mijoz haqida saqlanayotgan ma’lumotlar va belgilangan ishbilarmonlik profili asosida baholanishi hamda g‘ayrioddiy tranzaksiyani hisobga olgan holda saqlanayotgan ma’lumotlarni qayta baholash va yangilash kerakmi, buni ko‘rib chiqishi kerak.
- Agar yuqoridagi ko‘rib chiqish yoki ishbilarmonlik munosabati va tranzaksiyalarni doimiy monitoring qilish davomida biror shubha paydo bo‘lsa, ushbu Siyosatning tegishli bo‘limi qoidalariga amal qilinishi kerak.
- Yangilash va ko‘rib chiqishga oid barcha hujjatlar ishga birgalikda joylashtirilishi kerak.
10.4 YUQORI XAVFLI UCHINCHI MAMLAKATLAR BILAN BOG‘LIQ YOKI ULAR BILAN TRANZAKSIYA AMALGA OSHIRADIGAN MIJOZLAR
Tashkilot Yuqori xavfli mamlakatlar fuqarolari yoki rezidentlari bo‘lgan jismoniy shaxs mijozlarni Yuqori xavfli sifatida tasniflaydi va ularga nisbatan kuchaytirilgan tegishli tekshiruv choralarini qo‘llaydi.
Qonun Yuqori xavfli uchinchi mamlakatni Yevropa Komissiyasi tomonidan ko‘rsatilgan, jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish milliy tizimida YeI moliya tizimi uchun jiddiy tahdid hisoblangan strategik kamchiliklarga ega mamlakat sifatida belgilaydi.
Bundan tashqari, mamlakatlar va geografik hududlar Tashkilot jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirish xavflarini aniqlash va baholashda hisobga olishi kerak bo‘lgan xavf omillaridan biridir.
Uchinchi mamlakatni Yuqori xavfli sifatida baholash va tasniflash uchun «Geografik xavf omillari»ni, shuningdek Yevropa va xalqaro tashkilotlarning bir qator ro‘yxatlari va bayonotlarini hisobga olgan holda Tashkilot uchinchi mamlakatni Yuqori xavfli sifatida tasniflash va bog‘liq mijozlar hamda tranzaksiyalarga qanday munosabatda bo‘lish to‘g‘risida Mamlakat xavfini toifalash metodologiyasini (bundan buyon «Metodologiya») ishlab chiqqan.
Ishlab chiqilgan Metodologiya asosida Tashkilotning Yuqori xavfli mamlakatlar ro‘yxatiga, boshqalar qatorida, quyidagi yurisdiksiyalar kiradi:
- Sanksiyalar/Embargolarga duchor bo‘lgan,
- Soliq maqsadlari uchun hamkorlik qilmaydigan (YeI ro‘yxati),
- Jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi tizimida kamchiliklari bo‘lgan FATF mamlakatlari,
- Korrupsiya, shaffoflik muammosi, poraxo‘rlik va h.k. darajasi yuqori bo‘lgan.
Metodologiyadan kelib chiqadigan Yuqori xavfli mamlakatlar ro‘yxatini yuritish va yangilash, shuningdek u yangilanganda va o‘zgartirilganda uni Direktorlar kengashi va boshqa har qanday mas’ul xodimlarga yetkazish AML muvofiqlik departamentining mas’uliyatidir. Mas’ul xodimlar Yuqori xavfning har bir toifasi mamlakat toifasiga oid mijozlar va ularning tranzaksiyalariga qanday ta’sir qilishi bo‘yicha qo‘llanma sifatida Metodologiyaga murojaat qilishlari kerak.
Bunday mijozlar va tranzaksiyalar uchun ushbu Siyosat va Tashkilotning Xavfni baholash siyosati qoidalariga muvofiq, ayniqsa boylik manbaini aniqlashga oid kuchaytirilgan tegishli tekshiruv choralarini qo‘llash muhim.
10.4.1 Bundan tashqari:
- Yuqori xavfli mamlakatlarga va ulardan o‘tkazmalari bo‘lgan mijozlar avtomatik ravishda Yuqori xavfli sifatida tasniflanishi kerak. Biroq xavfga asoslangan yondashuv bo‘yicha sifat mezonlari va tranzaksiya xususiyatiga qarab ushbu qoidadan muayyan og‘ish chegarasi qo‘llanilishi mumkin. Masalan, ushbu mamlakatlardan biriga bir martalik tranzaksiya yoki kichik summadagi kamdan-kam to‘lovlarni amalga oshirishi mumkin bo‘lgan past xavfli va oddiy xavfli mijozlar Yuqori xavfli toifaga qayta tasniflanmasdan qabul qilinishi mumkin.
- Yuqorida ko‘rsatilgan mamlakatlardagi shaxslar bilan aniq iqtisodiy yoki ko‘rinadigan qonuniy maqsadi bo‘lmagan tranzaksiyalar ularning moliyaviy maqsadini aniqlash maqsadida o‘rganilishi kerak. Natijada Tashkilot tranzaksiyaning qonuniyligiga ishonch hosil qila olmaydi deb hisoblansa, bu shubha uchun asos bo‘lishi va ushbu Siyosatning tegishli qoidalariga amal qilinishi kerak.
10.5 SKRINING MA’LUMOTLAR BAZASI
Skrining ma’lumotlar bazasi, boshqalar qatorida, quyidagicha bo‘lishi mumkin bo‘lgan jismoniy va yuridik shaxslar, mamlakatlar, tashkilotlar, kemalar va h.k. nomlarini o‘z ichiga oladi:
- Sanksiyalarga duchor bo‘lgan
- Jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirish faoliyatida gumon qilinayotgan,
- Siyosiy ta’sirga ega shaxslar.
Yuqoridagilardan tashqari, u ma’lumotlar bazasiga kiritilgan shaxslar haqida umumiy xarakterdagi ma’lumotlarni taqdim etadi, masalan, hozirgi va o‘tmishdagi lavozimlari, soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash, sud nizolari, PEP’lar yoki jinoyatchilar bilan aloqa va h.k. kabi har qanday xarakterdagi ayblovlarga oid ehtimoliy salbiy ma’lumotlar.
Shuni ta’kidlash kerakki, Skrining ma’lumotlar bazasi bo‘yicha tekshiruv o‘tkazilishi va har qanday rad etilgan mosliklar (soxta ijobiy natijalar) baholanishi, tushuntirilishi va mijoz ishiga kiritilishi kerak.
Haqiqiy mosliklar bo‘lgan taqdirda ular AML departamentiga uzatilishi kerak.
Ma’lumotlar bazasidan barcha faol mijozlarning nomlarini har kuni tekshirish uchun foydalanilishi kerak.
10.6 INTERNETDA QIDIRUV / OMMAVIY AXBOROT VOSITALARINI TEKSHIRISH
Internet / OAV qidiruvlari barcha mijozlar va ularning tegishli shaxslari uchun yangi arizalarda va identifikatsiya yozuvlarini (muntazam yoki maxsus) ko‘rib chiqishda yoki hisobni yillik ko‘rib chiqishda doimo o‘tkazilishi kerak.
Internetda qidiruv salbiy OAV ma’lumotlarini aniqlash, mijoz profilini shakllantirishda iloji boricha ko‘proq ma’lumot olish, mijoz PEP yoki PEP’ning yaqin oila a’zosi yoxud yaqin sherigi ekanligini aniqlash, shuningdek mijoz taqdim etgan ma’lumotlarni o‘zaro tekshirish maqsadiga xizmat qiladi.
Qidiruvni tasdiqlash uchun mijoz ishini tayyorlayotgan xodim solishtirish sahifasiga quyidagi tasdiqni qo‘shishi va imzolashi kerak: «Internetda qidiruv o‘tkazildi». Qidiruv natijalari baholanishi va nusxalari mijoz ishlarida saqlanishi kerak. Eslatib o‘tamizki, mijoz yoki uning mansabdor shaxslari haqida salbiy maqolalar yoki ommaviy ayblovlar bo‘lgan taqdirda aniqlangan barcha ommaviy ma’lumotlar oshkor qilinishi va Mijoz ishida aniq bayon etilishi hamda Tashkilot uchun zarur bo‘lgan harakatlar (masalan, Yuqori xavfga qayta tasniflash, yaqin monitoring, to‘xtatish va h.k.) bo‘yicha baholash o‘tkazilishi kerak. Bunday hollarda baholash yakuniy qaror qabul qilish uchun AML bo‘yicha mas’ul xodim bilan muhokama qilinishi kerak. «Internetda qidiruv o‘tkazildi» deb tasdiqlab, osonlikcha mavjud bo‘lgan salbiy ma’lumotni keyingi baholash uchun oshkor qilmaslik ushbu Siyosat qoidalarini bevosita buzish hisoblanadi va Tashkilotning o‘z AML majburiyatlarini samarali bajarmasligiga olib kelishi mumkin.
11. DOIMIY MONITORING JARAYONI
11.1 O‘yinchilar hisoblari va tranzaksiyalarini doimiy monitoring qilish ML/TF xavfini samarali nazorat qilishning majburiy elementidir.
Shu munosabat bilan AML bo‘yicha mas’ul xodim Tashkilotning doimiy monitoring jarayonini qo‘llab-quvvatlash va rivojlantirish, shuningdek tejamkor jarayonni saqlagan holda eng yuqori monitoring imkoniyatlariga erishish uchun tegishli IT tizimlaridan foydalanish uchun javobgardir.
AML bo‘yicha mas’ul xodim Tashkilotning doimiy monitoring jarayoniga oid tartiblarini kamida yiliga bir marta ko‘rib chiqadi.
Mijoz hisoblarini monitoring qilish va tranzaksiyalarni Mijozning xavf darajasi bo‘yicha tekshirish tartiblari va jadalligi keyingi tergov maqsadida o‘z xususiyatiga ko‘ra ML/TF bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin bo‘lgan tranzaksiyalarni, Mijoz profiliga mos kelmaydigan g‘ayrioddiy yoki shubhali tranzaksiyalarni aniqlashni o‘z ichiga oladi.
11.2 Har qanday g‘ayrioddiy yoki shubhali tranzaksiyalar bo‘lgan taqdirda Mijozlarni qo‘llab-quvvatlash departamenti rahbari AML bo‘yicha mas’ul xodim bilan bog‘lanish uchun javobgardir. AML bo‘yicha mas’ul xodim g‘ayrioddiy yoki shubhali tranzaksiyalarni tergov qilgandan so‘ng, hisoblarga o‘tkazilgan mablag‘larning manbai va kelib chiqishini aniqlashni o‘z ichiga olgan tergov natijalari alohida memorandumda qayd etiladi va tegishli Mijozlar ishida saqlanadi. Doimiy monitoring va qo‘shimcha hujjatlarni so‘rashni talab qiladigan belgilangan minimal triggerlar:
- 1 oyda 5000 EUR dan ortiq jami depozitlar
- Depozitlarning to‘satdan oshishi
- Yuqori yo‘qotish summasi
- Turli to‘lov tizimlaridan kelgan depozitlar
- Depozit usulidan farqli muqobil to‘lov tizimi orqali yechib olish so‘rovi
11.3 Shuni ta’kidlash kerakki, ushbu triggerlar faqat ehtimoliy stsenariylar namunalari bo‘lib, har bir holat o‘yinchining tranzaksiyalar tarixi, faolligi, ilgari olingan hujjatlar va xavf toifasini hisobga olgan holda alohida ko‘rib chiqilishi kerak. Tashkilot O‘yinchilarning depozitlari va yechib olishlarini kuzatish uchun tegishli nazorat vositalariga, shuningdek O‘yinchilarning tranzaksion faoliyatini hisob ochilgan paytdan boshlab ko‘rib chiqish uchun barcha zarur texnik imkoniyatlarga ega. Ma’lumotlarni davrlar yoki tranzaksiya turlari bo‘yicha ajratish mumkin.
12. CDD’NI KO‘RIB CHIQISH VA YANGILASH
12.1 Mijozlarning identifikatsiya yozuvlari to‘liq yangilangan holda qolishini ta’minlash uchun muntazam ravishda tekshirilishi talab qilinadi. Shu munosabat bilan quyida tavsiflangan tartiblarga amal qilinishi kerak.
12.2 Muntazam ko‘rib chiqish va yangilash
Ko‘rib chiqish va yangilash chastotasi har bir mijozning xavf toifasiga bog‘liq va quyidagicha bo‘lishi kerak:
- Past xavfli mijozlar: Kamida 3 yilda bir marta,
- Oddiy xavfli mijozlar: Kamida yiliga bir marta,
- Yuqori xavfli mijozlar: Kamida 6 oyda bir marta.
Ko‘rib chiqish tartibi davomida mijozdan Tashkilotda saqlanayotgan identifikatsiya ma’lumotlari hali ham to‘g‘ri va haqiqiy ekanligini tasdiqlash yoki sodir bo‘lgan o‘zgarishlar haqida xabar berish so‘ralishi kerak. Biror o‘zgarish sodir bo‘lgan taqdirda mijozdan tegishli tasdiqlovchi hujjatlar / dalillarni taqdim etish so‘ralishi kerak.
12.3 Ko‘rib chiqish jarayonida barcha jismoniy shaxslarning doimiy yashash manzilini tasdiqlovchi yangi hujjatlar olinishi kerakligi ta’kidlanadi. Mas’ul xodim ma’lumotlar va yozuvlarni yangilash talablari bilan xatni, eslatmalarni va zarur bo‘lsa ogohlantirish xatini yuborishi hamda ko‘rib chiqish tartibining yakunlanishini kuzatib borishi shart. Ko‘rib chiqish tartibining yakunlanishi ishbilarmonlik munosabatini o‘rnatishdagi kabi tartibda AML bo‘yicha mas’ul xodim tomonidan tasdiqlanishi kerak. Yuqori xavfli mijozlar bilan ishbilarmonlik munosabatini davom ettirish AML departamenti, ayrim hollarda esa Direktorlar kengashi (masalan, PEP’lar) tomonidan tasdiqlanishi kerak.
13. ISHBILARMONLIK MUNOSABATINI TO‘XTATISH
13.1 Tashkilot quyidagi mavjud mijoz bilan munosabatni to‘xtatishi kerak:
- Munosabat o‘rnatilgandan keyin maqomida uni Mijozlarni qabul qilish siyosatiga ko‘ra taqiqlangan mijoz turlaridan biriga aylantirgan o‘zgarishlar sodir bo‘lgan,
- Tranzaksiyalari va faoliyatida uni haddan tashqari yuqori xavfli mijozga aylantiradigan xatti-harakatga ega bo‘lgan,
- Tashkilot so‘ragan yangilangan ma’lumotlarni taqdim etishdan bosh tortgan yoki taqdim etmagan,
- Tashkilotni aldashga uringan,
- Tashkilot muhim deb hisoblaydigan Tashkilot Qoidalari va shartlarining biror qoidasini buzgan,
- Sud qarori yoki organ so‘rovi olingan har qanday og‘ir predikat jinoyat uchun sudlangan va munosabatni saqlab qolish Tashkilotni yuqori AML yoki obro‘ xavfiga duchor qilishi mumkin bo‘lgan,
13.2 Ishbilarmonlik munosabatini to‘xtatishdan oldin Tashkilot mijoz ishlari KYC talablariga mos kelishiga va yozuvlar yangilanganligiga ishonch hosil qilishi kerak. Shu munosabat bilan:
- Mijoz to‘xtatishni so‘raganda yoki Tashkilot mijoz bilan ishbilarmonlik munosabatini to‘xtatmoqchi bo‘lganda, Tashkilot mijozning ma’lumotlari va profil ma’lumotlari yangilanganligiga ishonch hosil qilishi kerak. Aks holda Tashkilot – holatga qarab – mijozning maqomi va yozuvlari yangilanishini va Tashkilotning to‘xtatishiga to‘sqinlik qiladigan hech qanday xavotir yo‘qligini ta’minlash uchun zarur choralarni ko‘rishi kerak.
- Mijoz yozuvlarini ko‘rib chiqish va yangilash yakunlanmagan hollarda Tashkilot darhol to‘xtatishga kirishmaydi. Tashkilot yozuvlarni (yillik yoki maxsus) ko‘rib chiqish va yangilashni so‘raganda va mijoz uni yakunlash uchun zarur bo‘lgan barcha ma’lumotlarni taqdim etmasa, bu shubha uchun asos bo‘lishi va Gubernatorga xabar berishni talab qiladimi, buni ko‘rib chiqish kerak. Bunday holatlar har bir holatning alohida sharoitlariga qarab ko‘rib chiqilishi kerak. Masalan, agar Tashkilot sharoitlar va mijozning xatti-harakati/munosabatiga asoslanib, talab qilingan hujjatlarni taqdim etmaslik hech qanday shubha uyg‘otmasligini aniqlay olsa va bunga ishonch hosil qilsa, Tashkilot to‘xtatishga kirishishi mumkin. Bunday asoslashning dalili mijozlar ishiga joylashtirilishi kerak.
14. SHUBHALI TRANZAKSIYALAR / FAOLIYATNI ANIQLASH VA BO‘LINMAGA XABAR BERISH
14.1 SHUBHALI TRANZAKSIYALAR HAQIDA XABAR BERISH
ML/TF bilan bog‘liqligiga asosli shubha uyg‘otadigan tranzaksiyalarni amalga oshirishga urinish bo‘lgan har bir holatda AML bo‘yicha mas’ul xodim amaldagi Siyosatga muvofiq maxsus GoAML portali orqali holat haqida Gubernatorga xabar beradi.
14.2 SHUBHALI TRANZAKSIYALAR
14.2.1 Shubhali tranzaksiya, shuningdek ML/TF’ni ko‘rsatuvchi tranzaksiya turlarining ta’rifi juda keng. Shubhali tranzaksiya ko‘pincha muayyan hisobning odatiy Ishbilarmonlik munosabati namunalariga mos kelmaydi. Kompaniya tranzaksiya yoki tranzaksiyalar seriyasi g‘ayrioddiy yoki shubhali ekanligini o‘z vaqtida tanib olish uchun yetarli ma’lumotga ega bo‘lishini va o‘z Mijozlarining faoliyati haqida yetarlicha bilishini ta’minlaydi.
ML/TF bilan bog‘liq shubhali tranzaksiyalar/faoliyat bo‘lishi mumkin bo‘lgan narsalarning misollari Siyosatning 1-ilovasida keltirilgan. Tegishli ro‘yxat to‘liq emas va foydalanilishi mumkin bo‘lgan barcha tranzaksiya turlarini o‘z ichiga olmaydi. Shunga qaramay, u Kompaniya va uning xodimlariga (ayniqsa AML bo‘yicha mas’ul xodim va Mijozlarni qo‘llab-quvvatlash departamentiga) ML/TF uchun foydalaniladigan asosiy usullarni tanib olishda yordam berishi va qo‘llanma bo‘lib xizmat qilishi mumkin. Kompaniya tomonidan ushbu ro‘yxatdagi har qanday bunday tranzaksiyaning aniqlanishi keyingi tergovga sabab bo‘ladi va mablag‘lar manbai va kelib chiqishi, shuningdek muayyan faoliyatga oid holatlar haqida qo‘shimcha ma’lumot va/yoki tushuntirishlar so‘rash uchun asosli sabab hisoblanadi.
14.2.2 Shubhali tranzaksiyalarni aniqlash uchun AML bo‘yicha mas’ul xodim quyidagi faoliyatni amalga oshiradi:
- O‘yinchilarning tranzaksion namunalaridagi har qanday o‘zgarishlarni doimiy kuzatib borish
- O‘yinchi ushbu Siyosatning 1-ilovasida ko‘rsatilgan amaliyotlardan birortasi bilan shug‘ullanayotganini doimiy kuzatib borish.
Bundan tashqari, AML bo‘yicha mas’ul xodim quyidagi faoliyatni amalga oshiradi:
- Tashkilot xodimlaridan ML/TF haqida asosli shubha uyg‘otadigan shubhali tranzaksiyalar haqidagi ma’lumotlarni qabul qiladi va tergov qiladi. Ushbu ma’lumot Ichki shubha xabarida qayd etiladi. Ushbu xabarlar AML bo‘yicha mas’ul xodim tomonidan arxivlanadi
- agar baholash natijasida AML bo‘yicha mas’ul xodim ushbu ma’lumotni Gubernatorga oshkor qilishga qaror qilsa, Gubernatorga xabar yuboriladi
- agar yuqorida tavsiflangan baholash natijasida AML bo‘yicha mas’ul xodim tegishli ma’lumotni Gubernatorga oshkor qilmaslikka qaror qilsa, u o‘z qarori sabablarini Ichki baholash hisobotida to‘liq tushuntiradi
14.3 AML BO‘YICHA MAS’UL XODIMNING BO‘LINMAGA XABARI
14.3.1 AML bo‘yicha mas’ul xodimning barcha xabarlari bevosita Gubernatorga yuboriladi yoki taqdim etiladi. Siyosatga muvofiq shubhali xabar yuborilgandan so‘ng Tashkilot keyinchalik xavfdan qochish sabablariga ko‘ra tegishli Mijoz bilan munosabatini to‘xtatishni xohlashi mumkin. Bunday holatda Tashkilot tegishli Mijozni Gubernatorga shubhali xabar yuborilgani haqida ogohlantirmaslik uchun alohida ehtiyotkorlik ko‘rsatadi. Shu sababli olib borilayotgan tergovlarga har qanday to‘sqinlikning oldini olish maqsadida Gubernator bilan yaqin aloqa saqlanadi.
14.3.2 Shubhali xabar yuborilgandan so‘ng Tashkilot Gubernator bergan har qanday ko‘rsatmalarga, xususan muayyan tranzaksiyani davom ettirish yoki to‘xtatib turish, yoxud muayyan hisobni faol holda saqlash haqidagi ko‘rsatmalarga rioya qiladi. Gubernator Tashkilotga Mijoz tranzaksiyasini amalga oshirishdan tiyilishni yoki uni kechiktirishni ko‘rsatishi mumkin va bunday harakat Tashkilot va uning xodimlarining har qanday shartnomaviy yoki boshqa majburiyatini buzish hisoblanmaydi.
14.3.3 Bundan tashqari, amaldagi Siyosatga muvofiq shubhali xabar yuborilgandan so‘ng tegishli Mijozlarning hisoblari, shuningdek boshqa har qanday bog‘liq hisoblar AML bo‘yicha mas’ul xodimning yaqin nazorati ostiga olinadi.
14.4 BO‘LINMAGA MA’LUMOT TAQDIM ETISH
Kompaniya Gubernator tomonidan shubhali tranzaksiya tergov qilingan taqdirda AML bo‘yicha mas’ul xodim quyidagi ma’lumotlarni kechiktirmasdan taqdim eta olishini ta’minlaydi:
- hisob egalarining shaxsi
- hisob orqali o‘tadigan mablag‘lar hajmi yoki tranzaksiyalar darajasi haqidagi ma’lumotlar
- muayyan tranzaksiyalarga nisbatan o‘xshash xatti-harakatda aniqlangan hisoblar:
15. YOZUVLARNI SAQLASH TARTIBLARI
15.1 YOZUVLARNI SAQLASHDAN MAQSAD
Tashkilot ML/FT ehtimolini tergov qilish yoki tahlil qilishda foydalanish uchun hujjatlar va ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan yozuvlarni saqlaydi. Ushbu yozuvlar zarur bo‘lganda Computer Gaming Licensing Board Anjouan, Gubernator yoki boshqa tegishli vakolatli organlar tomonidan so‘ralishi mumkin. Tashkilot saqlaydigan yozuvlar tahlil, tergov, huquqni muhofaza qilish va jinoiy javobgarlikka tortish uchun mas’ul vakolatli organlar uchun juda muhim, chunki ular audit izi va pul oqimlarining dalili bo‘lishi mumkin. Shu sababli majburiyat yuklangan shaxslarning ushbu sohada qo‘llaniladigan huquqiy majburiyatlarga rioya qilishi hal qiluvchi ahamiyatga ega. Agar Tashkilot hujjatlar/ma’lumotlarni saqlash siyosatini belgilasa, AML bo‘yicha mas’ul xodim ushbu siyosat Qonun va Direktiva talablarini hisobga olishini ta’minlaydi. AML bo‘yicha mas’ul xodim Kompaniyaning yuqoridagilarga rioya qilishini kamida yiliga bir marta ko‘rib chiqadi.
15.2 SAQLANISHI KERAK BO‘LGAN YOZUVLAR
Tashkilotning Mijozlarni qo‘llab-quvvatlash departamenti o‘rnatilgan barcha Ishbilarmonlik munosabatlariga oid mijozda o‘tkazilgan tekshiruv jarayoni bilan bog‘liq barcha hujjatlarning yozuvlarini saqlaydi:
- zarur hollarda CDD davomida olingan Mijozning identifikatsiya hujjatlari
- Ishbilarmonlik munosabatini o‘rnatish davomida va undan keyin olingan monitoring hisobotlari
Tashkilot shuningdek Qonun va Direktivaga muvofiqlik dalili sifatida va statistik maqsadlarda talab qilinadigan quyidagi yozuvlarni saqlashi kerak:
- AML bo‘yicha mas’ul xodimga yuborilgan ichki shubha xabarlari
- majburiyat yuklangan shaxsning Gubernatorga yuborgan xabarlari
- ichki xabarni Gubernatorga yubormaslik sabablari haqidagi yozuv
- o‘tkazilgan AML treninglari haqidagi yozuv, shu jumladan: trening o‘tkazilgan sana; trening xususiyati; trening olgan xodimlarning ismlari; xodimlar o‘tgan har qanday baholash natijalari; har qanday tarqatma materiallar yoki slaydlar nusxasi;
- boshqa muhim yozuvlar, shu jumladan: Qonun bo‘yicha majburiyatlarga rioya qilish maqsadida AML bo‘yicha mas’ul xodimning yuqori rahbariyatga/Direktorlar kengashiga yuborgan har qanday hisobotlari.
15.3 YOZUVLARNI SAQLASH MUDDATI
Tashkilot yozuvlarni kamida besh (5) yil davomida saqlaydi. Ushbu muddatning boshlanish sanasi saqlanadigan yozuvlar turiga bog‘liq. CDD va/yoki EDD hujjatlariga nisbatan besh (5) yillik muddat Ishbilarmonlik munosabati to‘xtatilgan sanadan boshlanadi.
Olib borilayotgan tergovlarga taalluqli bo‘lishi mumkin bo‘lgan yuqorida ko‘rsatilgan hujjatlar/ma’lumotlar Gubernator tergov yakunlanganini va ish yopilganini tasdiqlaguncha Tashkilot tomonidan saqlanishi nazarda tutiladi.
15.4 YOZUVLAR SHAKLI
Tashkilot yozuvlarni quyidagi shakllardan birida saqlaydi: jismoniy ish, skanerlangan shakl, kompyuterlashtirilgan yoki elektron shakl. Majburiyat yuklangan shaxslar yozuvlarni saqlashda standartlashtirilgan yondashuvdan foydalanishlari va foydalanilayotgan yondashuv quyidagi 15.4-bo‘limda ko‘rsatilgan maqsadlar uchun yozuvlarni tezda topish imkonini berishini ta’minlashlari kerak.
15.5 YOZUVLARNI TOPISH
Majburiyat yuklangan shaxslar Qonun va Direktivaga muvofiq harakat qiluvchi tegishli organlar so‘raganda ma’lumotni o‘z vaqtida topish imkonini beradigan samarali yozuvlarni saqlash tartiblariga ega bo‘lishlari shart.
Shu maqsadda Tashkilot o‘z biznesining hajmi va xususiyatiga mutanosib bo‘lgan va unga Computer Gaming Licensing Board, Gubernator yoki boshqa tegishli vakolatli organlar tomonidan Qonunga muvofiq yuborilgan bunday so‘rovlarga samarali, yetarli, tezkor va har tomonlama javob berish imkonini beradigan samarali tizimlarni yaratadi. Ushbu ma’lumotni taqdim etish terroristik aktivlarni o‘z ichiga olgan aktivlarni muzlatish yoki musodara qilish kabi choralarga olib keladigan tartiblar kontekstida alohida ahamiyatga ega.
Computer Gaming Licensing Board yoki Gubernator tomonidan ma’lumot so‘ralganda Tashkilot ushbu so‘rovlarga o‘z vaqtida, biroq so‘rov qilingan paytdan boshlab besh (5) ish kunidan kechiktirmay javob bera olishini ta’minlashi kerak, agar majburiyat yuklangan shaxs so‘ralgan ma’lumotni ko‘rsatilgan muddatda nima uchun taqdim etib bo‘lmasligini asoslovchi tushuntirish bermasa.
15.6 HUJJATLARNI TASDIQLASH VA HUJJATLAR TILI
Olingan hujjatlar/ma’lumotlar asl shaklda yoki nusxa shaklida bo‘lishi kerak. Yuqoridagi hujjatlar ingliz tilidan boshqa tilda bo‘lgan taqdirda tarjima ilova qilinishi kerak. Kompaniya har safar yangi Mijozni qabul qilganda Mijozlarni qo‘llab-quvvatlash departamenti yuqoridagi bandlar qoidalariga rioya etilishini ta’minlash uchun javobgardir.
16. XODIMLARNING JINOIY DAROMADLARNI LEGALLASHTIRISH VA TF’GA QARSHI KURASHISH BO‘YICHA MAJBURIYATLARI, TA’LIMI VA TRENINGI
16.1 Tashkilot xodimlari jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirishga oid ma’lumot yoki shubha haqida xabar bermaganliklari uchun shaxsan javobgar bo‘lishlari mumkin.
Xodimlar jinoiy daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish bilan bog‘liqligiga ozgina shubha bo‘lgan tranzaksiyalarga oid o‘zlariga ma’lum bo‘lgan har qanday narsa haqida hamkorlik qiladilar va kechiktirmasdan xabar beradilar.
Xodimlar jinoiy daromadlarni legallashtirishga oid biror shubha bo‘lganda yoki tergov olib borilayotganda mijozlarni ogohlantirmaslik majburiyatlaridan xabardordirlar.
16.2 Tashkilot o‘z xodimlari va AML bo‘yicha mas’ul xodim uchun ichki va tashqi treninglar tashkil etadi. AML bo‘yicha mas’ul xodim zarur bo‘lganda Tashkilot xodimlariga qo‘shimcha trening o‘tkazadi. Treningning asosiy maqsadi tegishli xodimlar quyidagilardan xabardor bo‘lishini ta’minlashdir:
- Anjuanning 2005-yilgi 008-sonli Jinoiy daromadlarni legallashtirishning (oldini olish) to‘g‘risidagi akti
- Yevropa Ittifoqi qonunlari va direktivalari
- Tashkilotning Jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish siyosati va tegishli tartiblar
- Tashkilotning shubhali tranzaksiyalar haqida xabar berish bo‘yicha qonuniy majburiyatlari
- xodimlarning ML/TF’ga olib keladigan faoliyatdan tiyilish bo‘yicha shaxsiy majburiyati
- ML/TF’ning oldini olish maqsadida Mijozlarga nisbatan tegishli tekshiruv va identifikatsiya choralari talablarining muhimligi.
Trening dasturi yangi xodimlar va amaldagi xodimlar uchun turli tuzilishga ega bo‘ladi. Xodimlarga ularning vazifalari va mas’uliyatlarini eslatish hamda har qanday yangi o‘zgarishlar haqida xabardor qilish uchun doimiy trening muntazam oraliqlarda o‘tkaziladi.
Tashkilot qatnashilgan treninglar, sanalar va trening olgan xodimlarning ismlari haqida hujjatlashtirilgan yozuvlarni saqlaydi.
17. SIYOSATNI KO‘RIB CHIQISH VA YANGILASH
Jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning oldini olishga mo‘ljallangan ichki nazorat choralarining yetarliligi joriy etilgan choralar dolzarb bo‘lib qolishini va Tashkilot uchun yuzaga keladigan xavflarga mutanosib bo‘lishini ta’minlash uchun muntazam ravishda qayta ko‘rib chiqiladi. AML siyosati kamida yiliga bir marta, shuningdek amaldagi qoidalarda biror o‘zgarish bo‘lganda va/yoki yangi xizmatlarni ko‘rsatish ko‘rib chiqilayotgan hollarda ko‘rib chiqilishi kerak.
1-ilova
JINOIY DAROMADLARNI LEGALLASHTIRISH VA TERRORIZMNI MOLIYALASHTIRISH BILAN BOG‘LIQ SHUBHALI TRANZAKSIYALAR/FAOLIYAT MISOLLARI
- Mijoz so‘ragan tranzaksiyalar yoki tranzaksiyalar hajmi uning odatiy amaliyoti va faoliyatiga mos kelmaydi.
- Tranzaksiyalarning katta hajmi.
- Ishbilarmonlik munosabati faqat bitta tranzaksiyani o‘z ichiga oladi yoki qisqa muddatli.
- Xususiyati, hajmi yoki chastotasi g‘ayrioddiy ko‘rinadigan har qanday tranzaksiya.
- Uchinchi shaxsga to‘lov ko‘rsatmalari.
- FATF’ning Jinoiy daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirish bo‘yicha tavsiyalarini qo‘llamaydigan yoki yetarli darajada qo‘llamaydigan mamlakatlar yoki geografik hududlarga va ulardan mablag‘ o‘tkazish.
- Mijoz Ishbilarmonlik munosabatini o‘rnatayotganda to‘liq ma’lumot berishni istamaydi.
- Mijoz osonlikcha tekshirib bo‘lmaydigan g‘ayrioddiy yoki shubhali identifikatsiya hujjatlarini taqdim etadi.
- Mijozning uy/mobil telefoni uzilgan.
- Mijozni identifikatsiya qilish va tekshirish jarayonida yuzaga keladigan tushuntirib bo‘lmaydigan nomuvofiqliklar (masalan, avvalgi yoki hozirgi yashash mamlakati, pasport berilgan mamlakat, ism, manzil va tug‘ilgan sanani tasdiqlash uchun taqdim etilgan hujjatlar va h.k.).
- Mablag‘larni bitta to‘lov tizimi orqali kiritishga, lekin mablag‘larni boshqasi orqali yechib olishni tashkil qilishga urinishlar
- To‘lov xizmati provayderlaridan kredit/debet karta yo‘qolgani/o‘g‘irlangani/muzlatilgani haqida ogohlantirishlar olish
2-ilova
Taqiqlangan mamlakatlar ro‘yxati:
Kuba, Eron, Shimoliy Koreya, Suriya, Ukraina (Qrim, Donetsk, Lugansk), Rossiya Federatsiyasi, Birma, Kot-d’Ivuar, Kongo, Eritreya, Iroq, Livan, Liberiya, Liviya, Somali, Afg‘oniston, Birma (Myanma), Markaziy Afrika Respublikasi, Kongo, Efiopiya, Sudan, Venesuela, Yaman, Zimbabve, Avstraliya, Avstriya, Belgiya, Beliz, Bolgariya, Kolumbiya, Komor orollari, Xorvatiya, Kyurasao, Daniya, Estoniya, Finlyandiya, Fransiya, Gruziya, Germaniya, Italiya, Niderlandiya, Panama, Portugaliya, Ruminiya, Ispaniya, Shri-Lanka, Buyuk Britaniya, Amerika Qo‘shma Shtatlari, Aruba, Boneyr, Saba, Sint-Estatius, Sen-Marten.